“De Koningin predikt” was de openingszin op het NOS-journaal op de avond van Eerste Kerstdag. “De koningin predikt het vrije woord”, zo was de complete zin. De kern ervan: de Koningin predikt, heb ik dus niet uit z’n context gehaald, het roept gewoon de door de redacteur gewenste sfeer op.
Mijn conclusie van de door de redacteur bedoelde journalistieke boodschap luidt: de koningin hield een preekje voor haar gelovigen. Iets anders dan de koningin voor ogen had toen zij haar toespraak schreef en voorlas, neem ik aan.
Maar zoals zij in haar toespraak al aangaf komt iedereen het recht op vrije meningsuiting toe, dus ook het NOS-journaal. Zij voegde daar wel iets aan toe. Letterlijk zei de Koningin: “Iedereen heeft recht op het vrije woord, maar moet bedacht zijn op een weerwoord”. Bij deze dus.

Ieder land in de wereld mocht willen zo’n Koningin te hebben die boven de partijen staat en niet schroomt om ons voor te gaan in respect te geven en respect te vragen. Je zult als land maar gezegend zijn met presidenten als Bush, Chirac, Mugabe, Mbeki of een van de vele andere al dan niet gewelddadige of corrupte ijdeltuiten.
Als we het instituut van ons koningshuis niet al zouden hebben, zouden we het moeten invoeren en zoals wij het in ons land hebben georganiseerd zou tot voorbeeld voor andere democratieën mogen strekken. Boven het gekrakeel van de elkaar vliegen afvangende politici het Koningshuis als Statelijk behoeder van de moraliteit. Niet uit de onberekenbare willekeur van democratische verkiezingen geroepen tot haar taak, maar uit hoofde van door de tijd gelouterde en geëvolueerde continuïteitsbehoefte. Geen politieke platvloersheid, maar morele superioriteit.

Dat is wat anders dan de ongenaakbare zelfingenomenheid van mijnheer Laroes, hoofdredacteur van het NOS-journaal. Door Sonja gevraagd naar het waarom van het door het NOS-journaal regelmatig betoonde simplisme, antwoordde hij met hautaine glimlach die duidelijk liet zien dat hij wel wist wat goed voor ons was. Geen houding van luisteren en leren, maar van het nog één keer uit willen leggen.

In zo’n sfeer gebeurt het dat ons belangrijkste nieuwsbulletin, het NOS-journaal, kiest voor de spottende openingszin: “De Koningin predikt”. Geen nuance, geen beschaving, gewoon ongeïnteresseerde grofheid. Je zou toch eens respect tonen voor het koningshuis of in het algemeen voor je publiek. Niet dat is bepalend voor de gemaakte (woord)keuzes, maar de opvattingen van de redacteuren.

Respectvolle journalistiek bedrijven is ook, misschien zelfs wel vooral, zorgvuldig de juiste woorden kiezen. Op goudschaaltjes wegen. Dat respect proefde ik uit de toespraak van de Koningin heel duidelijk, maar was bij het NOS-journaal aan dovemansoren gezegd.

Multicultikul

Nu moet de publieke omroep zo nodig weer omgevormd worden, zodat “ook de allochtonen zich in onze cultuur herkennen” of zoiets. Wat is dat toch in onze cultuur, dat we ons altijd maar willen aanpassen aan de buitenstaander. De buitenstaander hoeft trouwens niet buiten te staan hoor, hij is meer dan welkom om zich aan ons aan te passen. En wie dat doet heeft geen behoefte aan multicultikul, die voelt zich gewoon thuis.
Hoeveel Nederlanders zijn er niet geëmigreerd naar Australië, Brazilië, Canada, en ga het hele alfabet maar verder door. Ooit gehoord dat die landen op grond van doorgedraaide gastvrijheid of neerbuigende bezorgdheid hun cultuur hebben aangepast? Elke geëmigreerde Nederlander weet dat de beste leerschool is om ondergedompeld te worden in de cultuur van het emigratieland. Zo leer je de taal en de gewoontes en word je het snelst één van hen.
Nederland is net zo goed als elk land in de wereld een culturele entiteit en wie van buiten binnen komt is vrij om te zijn wij hij/zij is, maar behoort ervoor te kiezen zich aan te passen.
Ik vind het vreselijk dat mijn zus in Canada conform de daar geldende norm de hele dag de televisie aan heeft staan en naar in mijn ogen stupide programma’s kijkt, maar ze is er inmiddels gelukkig mee en is één van hen geworden. Canada hoeft niet te veranderen, die blijven gewoon zeehonden knuppelen en bomen zagen. So what?
De allochtoon die zich niet aanpast en niet gelukkig is met onze cultuur zal niet gelukkig worden door wat allochtoon strooigoed, maar altijd een buitenstaander blijven. Nou en?
Internet en de schotelantenne bieden prachtige oplossingen om het heimweegevoel te onderdrukken en de band met de gewenste superieure cultuur te onderhouden. Daar hoeft de Nederlandse belastingbetaler geen geld of zendtijd voor in te leveren, lijkt mij.
Trouwens, in de loop der jaren is er al een heleboel gebeurd. We hebben een islamitische omroep, gekleurde nieuwsprogramma’s, amusementsprogramma’s, columnisten, waar praten we over. Prima! Zo ontwikkelt de integratie zich vanzelf. Zij de tijd om het te leren, wij de tijd om eraan te wennen en op den duur beseffen we niet meer dat er ooit wij en zij was.
Nederland is nog steeds tolerant genoeg om voor iedereen die positieve waarde toevoegt aan onze samenleving plaats in te ruimen. De enige norm is: meedoen!
Voor capuchons, burka’s, eerwraak en andere geprononceerde trots- en familiegevoelens is geen plaats en dat moet zo blijven.

Nogmaals: wat is dat toch, dat wij onszelf altijd maar wegcijferen, onze eigen in eeuwen opgebouwde cultuur weg relativeren. Inmiddels schamen we ons voor de Oost Indische Compagnie, voor de West Indische Compagnie, voor de Gouden Eeuw, Indonesië, Suriname, de Antillen en Nieuw Guinea. Wat is dat voor onzin. Dat alles mag nog steeds met trots in onze schoolboeken staan en hoeft in musea niet naar schimmige achterafhoekjes verbannen te worden.
Inderdaad zijn in de loop van de tijd de mores veranderd, maar dat geeft nog geen reden om ons met terugwerkende kracht te schamen. In de eerste plaats: slechts vijf procent van de slavenhandel liep via Nederlandse bedrijven. In de tweede plaats: de arbeidsverhoudingen waren in die tijd over de gehele linie niet zo best.
Als we ons steeds met terugwerkende kracht moeten gêneren om dat wat wij door voortschrijdend inzicht als ongewenst zijn gaan beschouwen, is er geen respect te bedenken waarmee wij onze voorgangers kunnen gedenken. Is dat redelijk? Natuurlijk niet, dat is puberaal. Zoals een dochter zich gêneert voor de “achterhaalde” opvattingen van haar vader. Kinderen groeien daar op den duur overheen, maar het lijkt wel of Nederland een collectief trauma heeft overgehouden aan ons verleden en alles uit de kast wil halen om de zonden uit het verleden te herstellen.
Dat voormalige “kolonies” daar gepast gebruik van maken door hun eigen onkunde te maskeren achter een zogenaamd “slavernijtrauma” waarvan men in de verste verte niets weet om zodoende financieel, moreel en cultureel (maar vooral financieel) genoegdoening te eisen, kan ik ze niet kwalijk nemen. Dat we daar in trappen neem ik onszelf hoogst kwalijk. Daarmee vernederen we onszelf en allen die vóór ons met hart en ziel hun best hebben gedaan om van ons moerasje een land te maken.
Weg dus met die multicultikul. Nederland is wat het is: nuchtere polderaars, bruggenbouwers, handelaars en dominees. Wie zich daarin thuis voelt en meedoet is welkom. Zo niet, het zij zo.

Dit was mijn kerstoverdenking en ik wens u fijne dagen.

Politici en journalisten weten achteraf altijd precies te vertellen hoe het allemaal in elkaar zit en hoe het allemaal heeft kunnen gebeuren. Hoewel…zo lijkt het.

Vorige week woensdag waren er Tweede Kamer verkiezingen en het bizarre is dat noch de voorspellingen vooraf, noch de exitpolls op de verkiezingsdag, noch de onrijpe analyses achteraf het inktverbruik en de ethervervuiling waard waren.

Hoe kan zoiets nou. Dure onderzoekbureau’s met afgestudeerde politicologen en statistici, die alles weten van representatieve steekproeven en waarschijnlijkheidsberekeningen gaan linksom of rechtsom ernstig de mist in. Mijn conclusie: de steekproeven zijn niet representatief. De dames en heren mogen het me met al hun kennis uitleggen, maar mijn conclusie blijft simpel dat we op zulk soort wetenschappelijk gebroddel niet zitten te wachten. Als dat het best haalbare resultaat is is er misschien nog een carrière als verkoper van de daklozenkrant te bemachtigen.

Dan de analyses achteraf. Het is verbazingwekkend met wat voor argumenten politici en journalisten komen om te verklaren waarom Wilders veel meer zetels heeft behaald dan was gedacht en waarom Pastors en Eerdmans niet hebben gescoord. Waarom de VVD wel is afgerekend en het CDA niet. Waarom De PvdA heeft verloren en de SP veel sterker is gegroeid dan iemand van tevoren had voorspeld. Uit al die analyses spreekt een uitgesproken dédain voor de werkelijke motivaties van de kiezer.

Ik heb veelvuldig (en ook nu weer) op een stembureau gezeten. Je ziet met welke lichaamshouding de mensen binnenkomen en met welke serieusheid men stemt. Dat het kontje van Bos of het haar van Balkenende daarbij nog een belangrijke rol zouden spelen acht ik een beledigende miskenning van de kiezer. Ook is het niet zo dat stemmen op een partij instemming veronderstelt met de inhoud van het programma. Dat is immers onmogelijk, omdat ieder programma onderdelen bevat waarmee men het wel eens is en onderdelen die niet goed vallen. Ik denk dat de meeste kiezers wel twee stemmen zouden willen uitbrengen. Eén op de partij van het verstand en één op de partij van het hart.
Om mijzelf als voorbeeld te nemen: vanuit mijn opvatting dat de mens primair zelf verantwoordelijkheid heeft voor de invulling van zijn eigen leven stem ik van oudsher VVD, maar omdat ik dat doe moet ik in de packagedeal meteen Irak en Turkije, Bush, Blair en Hans van Baalen op de koop toenemen. Nou mooi niet dus! Maar wat moet je?

Het is erg dat die overwegingen niet in de exitpolls worden meegenomen. Dan zou er een heel wat genuanceerder beeld over de wensen van de kiezers ontstaan. De politieke partijen trekken zich dan ook niets aan van al die semi intellectuele analyses; ze zijn niet eenduidig, dus waardeloos. Daags na de verkiezingen komen de nieuwe fracties bijeen en ik stel me zo voor dat er dan gezegd wordt: “Ziezo, de kiezer heeft gesproken, de deuren kunnen weer dicht. Onze kiezers kozen voor ons partijprogramma, dus dat gaan we uitvoeren.”

Dat is een misvatting. De kiezer kiest niet voor een programma, maar voor een grondhouding: christelijk, socialistisch, liberaal of tegen alles. Waarom veel kiezers van het CDA naar de CU zijn gegaan? Omdat het woord christelijk in het CDA tegenwoordig ook alle moslims omvat, hetgeen electoraal misschien wel modern lijkt, maar indruist tegen principes die nog lang niet overboord zijn gezet. Waarom zijn vele PvdA stemmers overgelopen naar de SP? Omdat de gewone man zich niet meer herkent in de brave burgermanspartij van het midden, geleid door een gestudeerde intellectueel die bovendien onvoldoende afstand heeft genomen van Amerika en Bush. Maar dat soort effecten worden niet gehoord in de politiek correcte analyses van de laatste dagen. Het kontje van Bos is volgens de analisten hetgeen wat de modale kiezer motiveert.

Op deze wijze zijn deze verkiezingen verworden tot een platvloerse Idols voor politici. De democratie in z’n blote kont.

Dames en heren politici en journalisten: er hoeft niet nog heel wat “aan de kiezer uitgelegd te worden”. Hij hoeft niet in de goede richting gesjord te worden. U hoeft niet voor missionaris te spelen. U hoeft alleen maar te luisteren, te voelen en te kijken. Serieus waar te nemen wat de kiezer wil. De wet van de grote getallen zorgt er wel voor dat er een genuanceerde en werkbare concensus uit komt. Zo goed geschoold en democratisch gepekeld zijn we in dit land wel.

Dan kan ook beroepsallochtoon Ephimenco, die er prat op gaat onze cultuur met enige afstand en filosofisch inzicht te bezien, zijn pen voorgoed opbergen en wellicht afstand nemen van zijn collumn in Trouw van zaterdag j.l, waarin hij over u en mij, de Nederlandse kiezer schrijft: “Welnee, zijn onberekenbaarheid is evenredig aan zijn gebrek aan verantwoordelijkheidsbesef. Hij verbreekt en vertrapt graag en vervolgens laat hij de overheid het uitzoeken. Het is niet zijn pakkie-an dat het land onbestuurbaar is. Politiek is toch een spel, leert hij van de kijkbuis”.

Beledigend! Zou je hem niet het land uitrossen?

De zieke woningmarkt (deel 2)

Het probleem is dus geschetst: de woningmarkt is chronisch ziek door toepassing van onjuiste medicijnen. Om de woningmarkt weer een normaal functionerende markt te maken van woningen tegen prijzen die om en nabij de voortbrengingskosten liggen, een markt met reële prijzen en prijsstabiliteit, moeten alle korting- en toeslagregelingen afgeschaft worden. Geen hypotheekrenteaftrek of andere marktverstorende instrumenten.

Dat kan natuurlijk niet ineens, dat moet over een reeks van jaren worden uitgesmeerd. Bestaande rechten mogen niet worden aangetast, alle bestaande hypotheken worden ongewijzigd gelaten. Maar wie doorstroomt komt in een ander regime terecht. Hij zal aanmerkelijk minder voor zijn huis terugkrijgen dan hij er eerder voor heeft betaald, maar daar staat tegenover dat hij ook goedkoper een ander huis kan kopen. Op deze wijze wordt de lucht uit de woningprijzen geblazen. Inderdaad is dat in zekere zin een aantasting van de economie, want de hypotheekbanken en de fiscus zullen minder verdienen, evenals de makelaars en de verzekeraars. Is dat erg? Nee, dat is niet erg. Die vinden dan wel compensatie elders. En zo niet dan is dat jammer, maar om die reden de huisprijzen kunstmatig op te pompen, zonder dat daar voor de gebruiker enig voordeel tegenover staat, is natuurlijk van de zotte.

Even terzijde: op soortgelijke wijze is de agrarische wereld verziekt en ook daar ziet men nu in dat subsidies op lange termijn fnuikend werken.

De uitwerking van zo’n overgangsregeling kan worden toevertrouwd aan al die rekenmeesters in hun marmeren gebouwen die zij in de afgelopen decennia hebben laten bouwen van de windcomponent in de huisprijzen.

Uiteindelijk zullen de huisprijzen weer pakweg 30% goedkoper zijn dan nu en zijn de huisbezitters desondanks beter af dan nu. Pas dan kunnen de huren geliberaliseerd worden en zal blijken dat de veronderstelde woningnood minder ernstig is geworden en de doorstroming goed.

Ergo: de angsthazerij van VVD en CDA op dit punt mist elke grond en wellicht zal de PvdA roepen dat er vermogensvernietiging voor de modale woningbezitter dreigt. Dat is natuurlijk waar, maar wat heb je aan vermogen dat voor een groot deel uit lucht bestaat? En ging het nou om vermogensvorming of om woongenot?

De zieke woningmarkt (deel 1)

Er wordt een grote denkfout gemaakt in het denken over de toekomst van de huisvestingsproblematiek. De VVD denkt dat met huurliberalisering de doorstroming op de woningmarkt wordt bevorderd. En met betrekking tot de koopwoningen voor starters denkt de PvdA er te zijn door de overdrachtsbelasting voor starters af te schaffen. Dat zou allemaal kunnen als de woningmarkt een gewone markt zou zijn waarin vraag en aanbod door het prijsmechanisme in evenwicht wordt gehouden. Dit is een hardnekkige misvatting.

In het verleden is in Nederland de hypotheekrenteaftrek ingevoerd om het eigen woning bezit te bevorderen en zodoende vermogensgroei voor de kopers te realiseren. Dat heeft inderdaad goed gewerkt en vele huizenbezitters hebben zodoende in de loop der jaren een aardig spaarpotje op kunnen bouwen. Sterker nog: overwaarde werd normaal en die werd dan gebruikt om een caravan of andere leuke dingen te kopen. De economie werd erdoor gestimuleerd; aannemers en botenbouwers deden goede zaken; de minister van Financiën zag meevallers in de belastingen zijn kant op komen. Al met al: iedereen gelukkig.

De ellende is alleen dat de woningmarkt geen gewone markt is. Huizen zijn geen schoenen of auto’s. In de eerste plaats heb je er maar één van nodig, moet het op de goede plek staan en voldoen aan de behoefte. Dat maakt het aanbod per definitie beperkt, hoeveel je ook zou bouwen. En helemaal omdat wonen, na eten welhaast de meest primaire levensbehoefte is. Veiligheid en rust etc., dan doet de prijs van een huis er eigenlijk niet toe. De enige voorwaarden zijn: je moet de maandlasten kunnen opbrengen en het moet aan je wensen voldoen. Kopers kijken dus nauwelijks naar de prijs, maar zien het huis van hun keuze, gaan vervolgens naar de hypotheekadviseur en vragen of ze dat kunnen betalen. Die rekent het uit: zoveel voor rente en aflossing (waarvan de helft door de fiscus wordt vergoed), zoveel voor OZB belasting en onderhoud, en als dat sommetje klopt is de zaak rond.

De werkelijke waarde van het huis? Wie zal het zeggen, wie heeft daar nou verstand van. ” ’t Is niet goedkoper en ik kan het betalen, dus is het oké”. Zeker omdat je vrijwel zeker weet dat je te zijner tijd je huis voor een hoger bedrag weer kunt verkopen. Alleen de inflatie al zorgt daar wel voor.

In de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw is dat begonnen en met wat vallen en opstaan is dat tot nu toe doorgegaan en nog aanzienlijk verder versterkt.

We besloten als geëmancipeerd modern westers land dat het kostwinnersprincipe moest worden verlaten en dat het inkomen van de partner in de inkomenstoets voor de hypotheek moest worden meegenomen. Dat betekende een enorm bedrag extra ruimte. De huisprijzen stegen daardoor veel sterker dan de economie zich ontwikkelde. Wat zou het; als ik gewoon kan leven en dat huis kan betalen is het goed! Maar het gat tussen de werkelijke waarde van het huis en het bedrag dat men bereid was ervoor te betalen liep verder uit de hand.

De bouwkosten van een nieuwbouwhuis bleven ver achter bij de waarde in het economisch verkeer. Iedere aannemer en iedere bestuurder op volkshuisvesting wist dat iedere nieuwbouwwoning binnen een jaar na aanschaf vele tienduizenden euro’s meer waard was dan bij oplevering. De aannemers zagen dat met lede ogen aan, want die werden telkens weer door de lokale politiek gedwongen voor de laagst mogelijke prijs te bouwen. Dat werd nog versterkt doordat de bouwgrond schaars werd in ons overbevolkte landje en de grondbezitters ook wel roken dat er wat te verdienen viel. “Geen gezeik, iedereen rijk”, luidt immers een gevleugelde uitspraak in onze geldeconomie.
Maar de kopers, de hypotheekverstrekkers, de overheid, iedereen vond het prima, want het ging niet om de waarde , maar om de financiële ruimte om het te betalen.
Zo is het nog steeds: niet de woningmarkt, maar de financiële markt bepaalt de prijs. Zodoende is er nu pakweg 30% verschil in de huisprijzen tussen de omringende landen en Nederland.

De PvdA heeft nu de gedachte om een volgende fase van windhandel te introduceren: de afschaffing van de overdrachtsbelasting voor starters. Verdere verstoring dus van de woningmarkt.

Het gevolg zal immers zijn dat (Jazeker, de hypotheker) de hypotheekverstrekker bereid is een hogere aanschafwaarde te financieren. Iedereen blij: ik krijg het huis van mijn keuze (de fiscus betaalt de helft van de hypotheeklasten en de overdrachtsbelasting), de grondeigenaar verdient meer, de bouwer verdient meer, de gemeente verdient meer, dus so what!

So what? Het is windhandel! De opstap voor de starters wordt alleen maar onneembaarder! De huisprijzen dalen niet, ze stijgen! En in hun kielzog de huren!

Allemaal uitroeptekens; dat hoort niet in een goede schrijfstijl. Maar het is dan ook godgeklaagd hoe onze woningmarkt is verziekt en soms moet je wel eens wat.
Een koopwoning voor starters kunnen we gevoeglijk in het historisch archief opbergen. Huren dus maar? Wat dacht je: de VVD ziet een groeiend gat tussen de woonlasten voor koopwoningen en de huren. Als de koopwoningen duurder worden mogen de huren niet te veel achterblijven Oplossing: liberalisering van de huren. Dan worden de huren niet meer door de overheid beperkt tot een bepaald percentage (om en nabij de inflatie), maar volgen ze de woonlasten op de koopmarkt. Vanaf dat moment komen we in een opwaartse spiraal terecht waar geen oplossing meer voor te vinden zal zijn. De fiscale faciliteiten zullen uitgeput zijn (tenzij we bereid zijn om zelfs subsidie te gaan verstrekken) en de woningmarkt (projectontwikkelaars, hypotheekbanken, aannemers en grondeigenaren) kan geen verdere risico’s aanvaarden.
Dan is er voor starters geen woning meer te koop en geen woning meer te huur. Dat heeft niets met schaarste te maken, maar met verstoring van de markt met oneigenlijke instrumenten. Dan stagneert de markt helemaal.

De oplossing? Ik heb de wijsheid niet in pacht. Daar zullen we met z’n allen over moeten nadenken. Niet eventjes vluchtig, maar intensief. Morgen geef ik wat gedachtenspinsels als opmaat voor die brainstorm.

De Bullshit van Minister Kamp

Vorig jaar verscheen een boekje van de Amerikaanse hoogleraar Harry G. Frankfurt met de titel On Bullshit, in het Nederlands vertaald als Bullshit (waarom er zoveel wordt geluld) Daarin wordt uitgelegd dat blabla verhalen, vertekende voorstellingen van zaken of andere geveinsde informatieverstrekking verschillende gradaties van liegen zijn die in toenemende mate maatschappelijk geaccepteerd zijn en vooral in het publiek debat steeds vaker gebruikt worden.
In deze tijd van verkiezingen zien we daar dagelijks de voorbeelden van op de televisie.
Een prachtig voorbeeld daarvan was het optreden van Minister van Defensie Henk Kamp naar aanleiding van het aftreden van Donald Rumsfeld als zijn Amerikaanse collega. Desgevraagd zei hij Rumsfeld te kennen als een "integer patriot" (sic) en hem nooit op leugens te hebben betrapt.
Dat is frappant! Wij kennen Minister Kamp als misschien wel de meest integere minister uit het nog vigerende kabinet en dan overkomt hem dit.
Hij moet wel, want wij zijn de oudste en meest loyale bondgenoot van Amerika en waarom zouden we schade aanrichten terwijl Rumsfeld met ingang van heden toch in de definitieve vergetelheid verdwijnt. Dat zou trouwens eigenlijk niet moeten, want een tribunaal wegens oorlogsmisdaden zou ik hem toch wel gunnen.
Maar terug op Kamp. Heeft hij nu ronduit zitten liegen? Nee, hij heeft Bullshit zitten verkondigen. Zorgvuldig zijn woorden gekozen en zijn mening over Rumsfeld geplaatst in de context van patriotrisme. In die hoedanigheid heeft Rumsfeld naar eer en geweten gedaan wat hij vond dat goed was voor Amerika en valt hem dus als patriot niets te verwijten. Een integer patriot.
Jammer genoeg vergaten de interviewers daarop in te gaan. De vraag had gesteld kunnen worden: maar als u Rumsfeld niet alleen ziet als Amerikaanse minister van Defensie met een focus op het patriottisch eigenbelang, maar als belangrijkste behartiger van de belangen van ook de landen buiten Amerika waar men bij betrokken is, is hij dan nog integer te noemen.
Ik ben er zeker van dat Kamp, die ik niet eerder op leugens heb kunnen betrappen, dan niet met hetzelfde stalen gezicht de integriteit en eerlijkheid van Rumsfeld zou hebben bevestigd. Met andere woorden: Kamp sprak Bullshit. Net geen leugens, maar wel onwaarheid. In onze huidige gelaagde samenleving waarin iedereen schaakt op meerdere borden tegelijk, moet je heel goed in de gaten houden met welke pet op wordt gesproken. Zelfs Pauw en Witteman trapten erin.
Is dat Kamp kwalijk te nemen? Nee, er zijn grotere belangen in het spel. Een bevriende regering past het niet om de ander als leugenaar te bestempelen en Kamp draagt bovendien een grote verantwoordelijkheid als Minister van Defensie voor onze mensen in Irak en Afghanistan. Die zou je kunnen demotiveren door zo onomwonden te zeggen dat we op basis van Amerikaanse leugens in een oorlog verzeild zijn geraakt. Bovendien zou je onze eigen regering en Tweede Kamer blameren door te erkennen dat men in sprookjes heeft geloofd.
Een leugentje om bestwil dus, zoals dat al eeuwen bij ons heet. En dat tegenwoordig zelfs van de meest integere mensen wordt geaccepteerd. Het wordt er niet eenvoudiger van, maar dat is de prijs die wij betalen voor onze welvaart en ons eigenbelang. Wie zal er wat van zeggen! Bullshit.

Wat nou, democratie!

De oplossing voor alle problemen is democratie, zo word ons dagelijks voorgehouden. Nooit meer oorlog, welvaart, ja zelfs welzijn, allemaal dankzij de democratie.
Amerika, ’s werelds grootste zendingsgenootschap, beschouwt het zelfs als een van haar belangrijkste exportproducten. En is het niet goedschiks, dan maar kwaadschiks. Desnoods wordt gewapender hand de democratie opgelegd. Irak en Afghanistan zijn daar de meest recente voorbeelden van, maar het kost u vast weinig moeite om er zelf zo nog tien bij te bedenken: Vietnam, Korea, Haitie, Panama... Dat kost Amerika en zijn “allies” miljarden dollars. Zou dat puur idealisme, onbaatzuchtige generositeit zijn? Waarom zouden ze het dan niet doen in landen als Mozambique, Rwanda, Libië? Zijn die soms minder waard? Ja, die zijn minder waard. Daar komt de investering nooit meer uit terug. Conclusie mag zijn dat Amerika slechts bereid is te investeren in democratie als de voordelen de investeringen overtreffen. Er wordt nooit ingegrepen, zolang de Amerikaanse belangen gediend worden: Saoedi Arabië kan toch moeilijk voor een demcratie gehouden worden, maar het koningshuis dat daar de alleenheerschappij heeft dient de Amerikaanse belangen optimaal. In buurland Iran zijn het de ayatolla’s die de absolute macht hebben, maar daar zou Amerika graag een democratie naar Amerikaans model willen vestigen. Niet vanwege bevlogenheid met de Iraniërs, “fuck them”, maar vanwege het gevaar voor Amerikaanse belangen. Het gaat dus niet om de democratie, maar om de economie: “It’s the economy, stupid”.

Waarschijnlijk vind u dit geen nieuws omdat u het al lang wist. Maar waarom hangen ze er dan zo aan om tegelijkertijd met het ingrijpen een democratie te vestigen?

Omdat parlementen gemakkelijker te manipuleren zijn dan dictators!

That’s the only reason.

Kijk hoe manipulatief de Amerikanen zelfs in eigen land met democratie omgaan. Met groot geld en telefoonterreur worden stemmen gekocht en meerderheden gesmeed. En wat in Amerika werkt, daar hebben ze natuurlijk wel gelijk in, werkt ook in andere landen. Het is gemakkelijker om door inzet van de juiste propagandatactieken meerderheden in parlementen te bewerkstelligen dan een onwillige dictator als Fidel Castro om te praten of door te dringen tot het hoofd van een Goddelijke Keizer van Japan.

Dat toont ook de zwakheid van het democratische systeem aan. Ja, ik weet het: het is de minst slechte vorm van bestuur, maar dat wil nog niet zeggen dat het een goede vorm is. Democratie is dan wel niet in zichzelf corrupt, maar wel corrumpeerbaar. Opkoopbaar en omkoopbaar. Dat geldt temeer daar moderne communicatietechnologieën de democratie als systeem steeds verder verzieken.

Wie geld heeft zet gelikte mediacampagnes op met sms-bombardementen, supersensitieve clips en glossies. De massa wordt tot in het kleinste hoekje in the middle of nowhere bereikt en gemanipuleerd (ook wel voorgelicht genoemd).

Nederland is als kleine cultuurenclave in Europa een van oudsher al gewild proefgebied voor marketingexperimenten. Vele internationals gebruiken Nederland als testgebied voor nieuwe producten, diensten en marketingtechnieken.

Ook nu kan ik weer een leuk voorbeeld geven van die manipuleerbaarheid van de democratie in het huidige mediageweld.
Afgelopen week werd in Rotterdam Bep van Klaveren verkozen tot grootste Rotterdammer aller tijden. Vóór Erasmus, Verolme en noem maar op. Niet door een geschifte jurie, maar door “democratische” verkiezingen.
Moeten we nu aannemen dat Bep van Klaveren de grootste Rotterdammer aller tijden is? Omdat de democratie aldus bepaald heeft? In dat geval moeten we ook aannemen dat Rotterdam voornamelijk bestaat uit ongepolijste Neanderthalers.
Voor een deel is dat misschien wel waar, maar zelfs ik geloof dat ook in Rotterdam ruimte is voor nuance en verstand.

Deze democratische exercitie is niet alleen exemplarisch voor Rotterdam, maar voor de kwetsbaarheid van de democratie in de gehele wereld. Pas op voor democratiegoeroes. Het is geen panacee voor alle kwalen en kritische beschouwing blijft noodzakelijker dan ooit. Zo niet, dan winnen de manipulatoren en zijn wij, met het Humanistisch verbond aan de heidenen overgeleverd.

WAV

Op deze tekening van Len Munnik In Trouw van Zaterdag 22 oktober 2006 ziet u Defensie die ongemerkt met het miljardenverslindende JSF oorlogstuig aan de haal gaat terwijl in de democratische arena (de Tweede Kamer) de gemoederen zich profileren op het "dossier" Lingo, een alleraardigst televisiespelletje, een niemendalletje. Over beleid gesproken:


Regeren is iets anders dan incidentenmanagement

Elke week is er tegenwoordig wel een spoeddebat in de Tweede Kamer, waarbij een Minister op het matje moet komen vanwege een al dan niet vermeende fout, blunder, of wat dan ook.

Vrijwel steeds gaat het daarbij niet om beleid, maar om uitvoering. Niet om de bestendige gedragslijn, maar om incidenten.

Een minister is er om het beleid te structureren en de Tweede Kamer is er om het beleid te controleren.
Beiden zouden zich moeten onthouden van meningen en opvattingen over incidenten, althans in rechtstreekse zin.

Natuurlijk hoort een Minister warme gevoelens van medeleven te tonen bij calamiteiten, maar er is geen enkele reden waarom hij/zij diezelfde dag in de Kamer zou moeten verschijnen om allerlei vragen (al dan niet insinuerend of agressief) te beantwoorden.

Een incident, hoe ernstig ook, kan nooit een veroordeling van het gevoerde beleid (en dus van de Minister) betekenen.
Het kan wel een reden zijn om het beleid (dat in wisselwerking tussen Minister en Tweede Kamer tot stand is gekomen en geaccordeerd) nog eens onder de loupe te nemen om te bezien of er bijstelling nodig is.

Maar dan wel na:

• een periode van bezinning totdat de eerste emoties zijn weggeëbd;
• een uitgebreide verslaglegging en analyse door de gezamenlijke pers
• een gedegen onderzoek door de bestaande toezichthouders
• een rechtstreekse rapportage daarvan aan de Tweede Kamer (dus zonder tussenkomst en redactie door de Minister)

Wat de huidige gang van zaken veroorzaakt is incidentenmanagement inplaats van beleid.

Ministers horen zich niet met incidenten of individuen bezig te houden. Daar horen ze verre van te blijven, ook om daardoor niet gehinderd te worden in de structurering van het beleid. Daar zijn uitvoerende instanties voor die op grond van hun ervaringen in de praktijk terugkoppelen naar de Minister. (N.B. Onder Minister uiteraard mede te begrijpen het Ministerie, dat immers niet meer behoort te zijn dan het verlengstuk van de geest en de handen van de Minister)

Directeuren Generaal en andere beleidsambtenaren die dat niet kunnen opbrengen moeten of de politiek in gaan of een andere baan zoeken.

De Tweede Kamer hoort een Minister dan ook niet te bevragen over incidenten of individuen, maar alleen over het beleid, en pas nadat de operationele toezichtorganen hun bevindingen hebben aangeboden. De controle daarop kan gratis aan de pers worden toevertrouwd.

Het is te betreuren dat Kamerleden de tijd en de behoefte hebben om vragen te stellen over de waan van de dag die ze 's ochtends via de media aangereikt krijgen, en het is treurig dat een Minister daarvoor moet komen opdraven en dat nog doet ook. De waan van de dag kan nog zo heftig zijn: elf doden bij een brand in een gevangenis of wat dan ook, het heeft niets met beleid te maken en dus ook niet met de Minister, noch met de Kamer.
Het is effectbejag uit politiek opportunisme en misplaatste misplaatste betrokkenheid.

Wim

Door wrijving ontstaat glans

Bijzonder eigenlijk. De laatste tijd kreeg ik hier en daar wat reacties in de zin van: "pas op met wat je schrijft, zo maak je geen vrienden". Nu zijn mijn columns niet bedoeld om vrienden te maken, maar om u aan het denken te zetten. Niet dat u dat anders niet doet, maar de mens is nu eenmaal geneigd zijn gelijk te zoeken en is dus selectief positief over de bevestiging van zijn denkbeelden (en derhalve selectief negatief over dat wat hem niet bevalt). Nota Bene: onder Hij valt (met gelijke rechten en waardering) ook Zij. De onzin om iedere keer zij/hij (of omgekeerd, wat het beste uitkomt) te zeggen en te schrijven is politieke correctheid op het laagste niveau en daar doe ik dus niet aan mee (zie mijn eerdere columns).

Hoe dan ook, die welgemeende adviezen waren voor mij wel aanleiding om mijn eerdere columns nog eens te herlezen. Was ik nou zo ongenuanceerd?
Ook na herlezing, het spijt mij voor u, staan eigenlijk al mijn columns, sommige al jaren oud, nog steeds recht overeind.

"Bijzonder" zo begon ik deze column. Het bijzondere is dat slechts zeer weinigen de discussie met mij zijn aangegaan, maar wel vonden dat ik ongelijk had in mijn opvattingen over Bush, Israel en de rest van het Midden Oosten, Homosexualiteit en andere verworvenheden van de vrije Westerse Wereld.
Vanwaar uw recht op gelijk zonder daarover van gedachten te willen wisselen?
Ik hoef geen gelijk te hebben en ben zeer graag bereid mijn meningen met u aan nadere analyse te onderwerpen. Ik heb de wijsheid niet in pacht, maar wil uw denkmachine prikkelen en met u zoeken naar de waarheid. Die is er natuurlijk niet, want zowel uw als mijn mening zijn slechts percepties, gekleurde opvattingen. Gekleurd door opvoeding en ervaringen. Maar door wrijving ontstaat glans en als wij bereid zijn met elkaar van gedachten te wisselen, om zodoende naar een hoger niveau van waarheid te komen, is dat pure winst. Dat is wat ik met mijn columns hoop te bereiken. Denken en de eigen dogma's onder de loupe durven nemen. Durft u dat? Of blijft u steken in het tegen anderen zeggen "zo maak je geen vrienden".

Wat ik hoop is dat u mij links en rechts om de oren mept en mij uitegt wat er fout is in mijn uitgesproken meningen.

Leg het me uit, dan hebben we een gesprek!

Want door wrijving ontstaat glans!

Normen en Waarden

Minister President Balkenende (JP in de volksmond) meent dat hij de Nederlandse samenleving normen en waarden heeft bijgebracht en "weerbaarder" heeft gemaakt. Dat lijkt me een gotspe van allure! Inderdaad kakelt hij regelmatig over het belang van normen en waarden, maar ik heb niet kunnen ontdekken wat hij daarmee bedoelt, noch wat hij darmee bereikt heeft. Feit is dat onze samenleving in de afgelopen jaren aanzienlijk ruwer is geworden. We slaan ambulancepersoneel in elkaar omdat ze later komen dan gewenst, we proberen de Polen te belazeren met onjuiste informatie over asbestschepen, we laten willens en wetens een gifschip naar Afrika vertrekken om daar de rotzooi te lozen, we staken geen voetbalwedstrijden, ondanks ontolereerbare schofterigheden. Ja, Nederland is een landje van Normen en Waarden, dankzij JP. We zij het grootste drugsland ter wereld. Nee, wij verbouwen geen papavers, maar wel wiet, en we zijn de topproducent van chemische drugs (xtc etc.) in de wereld en het grootste handelsknooppunt voor de heroinedistributie. We leveren wapens aan wie ze maar wil hebben en gebruiken Schiphol als logistiek hoofdkantoor.
Er is in Nederland op dat punt niets veranderd sinds de VOC.

Niemand is alleen maar goed of alleen maar slecht

Dat is de belangrijkste reden om de wereld niet te verdelen in "good guys and bad guys". Niet in ideologieen van "wie niet voor ons is is tegen ons". Het vijanddenken en complottheorien hebben ons in de greep en we lijken steeds verder af te glijden.

En als, zoals de laatste tijd, zichtbaar wordt dat dergelijk hard wij/zij denken een averechtse uitwerking hebben zien wij de belijders daarvan zich verharden in hun opvattingen, de symptomen van het uit de hand lopen ontkennen en zich nog krachtiger vastbijten in hun onwankelbaar gelijk.

Ik heb het natuurlijk weer over Mr. President G.W. Bush. Zelfs de meest conservatieve, om niet te zeggen "rechtse" inlichtingendienst ter wereld, wellicht ook de best toegeruste en best geinformeerde, de CIA, heeft de conclusie getrokken dat de oorlog in Irak meer terrorisme heeft opgeleverd dan vernietigd. Bush ontkent het en bijt zich vast in z'n gelijk. En het gaat maar door.

Als machtigste man in de wereld is zijn voorbeeldfunctie van onvoorstelbare betekenis. Andere politieke (wereld)leiders en in hun kielzog alle leidinggevenden in openbaar bestuur en bedrijfsleven worden geinfecteerd door zijn mantra: "wie niet voor ons is, is tegen ons".

Door deze "filosofie" is de ramp van 9/11 gevolgd door een nog veel grotere ramp: de reactie daarop. En doorbordurend op deze manier van denken meende Israel op dezelfde wijze haar gram te kunnen halen met de vernietiging van Libanon na een pestactie van Hezbollah. Goed voorbeeld doet goed volgen: immers en als Bush het mag, dan mogen wij toch ook?

Ik begon deze column met de titel "niemand is alleen maar goed en niemand is alleen maar slecht." Dat geldt dus ook voor Bush, dat geldt ook voor Bin Laden, voor Tony Blair, Balkenende, U en mij. Inderdaad, voor mij kan Bush bijna geen goed meer doen, maar dat neemt niet weg dat ook deze mens zijn goede kanten heeft. Oprecht wil hij de wereld beter maken, veiliger, gelukkiger. En eigenlijk maakt hij maar een fout: hij denkt dat de wereld "maakbaar" is. Uitgaande van de gedachte dat iedereen in essentie hetzelfde denkt. Helaas, dat is een afschuwelijke misvatting. Net als uw en mijn overtuigingen zijn ook de zijne geen absolute waarheden, maar slechts percepties. Feiten, cijfers en alle andere informatie worden door onze hersens gefilterd tot voor ons hapbare brokken. Culturele achtergrond , intelligentie, opleiding en voorkeuren laten ons alle informatie die wij waarnemen analyseren en interpreteren conform onze preoccupatie, onze vooringenomenheid.

Er is dus geen absolute waarheid, ook de computer kan die niet opleveren. De ongesorteerde brij van informatie waarmee je de database voedt wordt immers pas begrijpelijk als wij alles sorteren en in de door ons gewenste vorm recapituleren. Vandaar ook dat statistieken doorgaans slechts de gewenste uitkomst opleveren: iedereen gaat met de resultaten op de door haar/hem gewenste wijze aan de haal: Percepties en niet meer dan dat.

Als we ons dat nu eens zouden willen realiseren, zou het dan niet een verstandige verandering van attitude zijn om ieder ander buiten onszelf: partners, overheden, wereldleiders, met welwillendheid tegemoet te treden en er steeds over na te denken vanuit welke achtergrond de ander acteert?

Dan leer je relativeren en ontstaat een platvorm tot echte dialoog. Forse discussie mijnentwege, maar geen vijanddenken. Want niemand is alleen maar goed of alleen maar slecht.

Wim

De opmars van de Islam (2)

De opmars van de Islam is niet nieuw, die is al meer dan duizend jaar oud. Mohammed werd in 632 in Medina geboren. In de islamitische wereld wordt hij beschouwd als de laatste profeet. Zijn invloed en uitstraling op zijn omgeving zijn van dezelfde allure als die van Christus op de niet Arabische wereld.

In 1071 blijkt dat de Selsjoeken, de voorlopers van het Ottomaanse Rijk, Jeruzalem en andere heilige plaatsen ontoegangkelijk maken voor christelijke bedevaartgangers uit Europa. Dat is het begin van de kruistochten.
Het Europese antwoord dus op de Turkse agressie jegens het Christendom.

Uit het Seltsjoeks-Turkse Rijk ontstaat het Ottomaanse Rijk, dat tot 1922 heeft geheerst over grote delen van Rusland, Azie, Afrika en Europa. Na het financiele failliet van het Ottomaanse Rijk heeft men, opportunistisch als het maar zijn kan, ervoor gekozen zich naar het rijke westen te keren, hoewel zij in de eeuwen daarvoor de meest vreselijke volkerenmoorden heeft begaan om het Otttomaanse wereldrijk, het Islamitisch bolwerk in stand te houden. Wat in onze tijd nog in ons Europese gemeenschappelijk geheugen nog het meest manifest is, is de kolonisatie van Spanje en uiteraard de genocide op de Armeniers in 1915-1916. Ook mag niet onvermeld blijven dat de Balkan door het Hongaars-Oostenrijkse keizerrijk werd gezien als de ultieme grens van het Ottomaanse Rijk. De Serviers, een soldatenvolk , dat van oudsher Byzantijns-christelijk was, werd als strijdmacht ingezet om de oostgrens van Europa te bewaken tegen de Turken (de Ottomanen dus).

Dit is heel kort en incompleet, maar het schetst de scheiding der geesten in pakweg duizend jaar tussen Ottomaans Turkije (het Arabische gedeelte van het Midden-Oosten hoort daarbij, omdat dat zich nooit heeft verzet tegen het Ottomaanse Rijk, daar het hele gebied nauwelijks bewoond was, behoudens Bedouienen) en de Christelijke wereld, bestaande uit Europa onder leiding van Rome en de Byzantijnse gebieden (Griekenland en andere delen van Europa en Rusland die niet door het Islamitische Ottomaanse Rijk waren geconfisceerd).

Als u daar meer over wilt lezen, ga dan naar www.wikipedia.nl en blader door alle info over Turkije, Islam, Kruistochten en andere kenwoorden die maar in uw hoofd opkomen. Uren boeiende informatie die diepte geven aan onze huidige problemen.

Als je dat allemaal leest besef je dat de huidige tijd wel heftig is, maar niet nieuw. Besef je dat we slechts in een ruwe periode verkeren met hoge golven (zie editie 1).

Aan weerszijden van het duizendjarige conflict tussen Islam en Christendom zien we momenteel politieke leiders die niet consensusgericht zijn, maar coquetteren met "de As van het Kwaad"' "War on Terrorism" en andere slogans aan de ene zijde en "de Satan Amerika" en "het zionistisch bolwerk Israel"' anderzijds. Geen dialoog, maar een heilige oorlog, hetzij voor de invoering van de sjaria, hetzij voor de invoering van de democratie.

Over de Islamitische wereld kan ik niet oordelen, maar wat de Westerse (christelijke) wereld zou ik willen dat we wat wijzer waren en de gemoederen niet zo hoog zouden zouden laten oplopen.

De tijd dat Christian Zionist en ook in alle andere opzichten aartsconservatief George W Bush verdwijnt in de vergetelheid van de historie is dan ook echt wel aangebroken. Als dit zo door zou gaan, krijgen we honderd jaar oorlog. En of we die winnen is nog maar de vraag. Tijd dus om, zoals zo vaak in de afgelopen duizend jaar, te werken aan pacificatie, waarbij we elkaar in elkaars waarde laten.

Geen export van Islam en sjaria naar onze kant en geen export van Christendom en democratie naar de andere kant. Laten we elkaar waarderen om het mooie en elkaar niet waarderen, maar vrij laten in het lelijke. Dan kunnen we altijd nog door ons gedrag een voorbeeldfunctie vervullen.

Het goede voorbeeld geven wij in elk geval niet door cluster- en fosforbommen te gooien, leed en verderf te verspreiden, en ook niet door ons superieur en minachtend te gedragen jegens andersdenkenden. Zolang wij als (al dan niet gelovige, maar evengoed wel cultureel beladen) christenen ons op de huidige wijze blijven gedragen, zullen wij niets winnen, maar slechts verliezen. Dan zal de opmars van de Islam doorzetten totdat we inderdaad als heidenhonden, net zoals de Armeniers, het onderspit delfen.

Immers, zelfs als niet de sjaria, maar de democratie de norm zou worden in de Islamitische wereld, zouden wij het onderspit moeten delfen. Beter, veel beter is het dus om de opmars van de Islam te stuiten in ons werelddeel. Niet door concessies te doen en niet door militair geweld, maar door onszelf te blijven en de ander als gelijkwaardig te waarderen.

Wim

De opmars van de Islam (1)

Het zal rond 1960 geweest zijn dat wij in Marseille rondliepen en pamfletten aangeplakt zagen die opriepen tot een Islamitische bijeenkomst onder de titel: "Frankrijk Islamitisch vóór 2000". Onvoorstelbaar, dachten wij, wat een onzin in zo'n katholiek land. Het is ook niet gebeurd, maar Marseille is absoluut wel een Islamitisch bolwerk geworden en de banlieus rond alle grote steden ook. Toegegeven: niet zozeer door bekeringen, maar door immigratie, maar niettemin. De expansiekracht van de Islam is heel groot. In de hele wereld en ook in het Christelijke bolwerk Europa. Dat is niet nieuw en niet van de laatste tijd. In de loop der eeuwen zijn de golfbewegingen soms wat heftiger en soms wat gematigder. Nu zitten we kennelijk in een wat heftiger tijd. Die golfbeweging is op alle onderdelen van de samenleving de constante factor. Op het moment dat een trend uit de hand begint te lopen ontstaat de tegenbeweging, aangevoerd door de leiders van dat moment. Na een hoop ellende buigt de trend de andere kant op en het gaat weer een poos goed tot de volgende clash en de daaropvolgende trendbreuk. In de economie kennen we de Kondratieffcurve, in de boerenwereld de varkenscyclus en uit de bijbel stamt het fenomeen van de zeven vette en de zeven magere jaren. Allemaal golfbewegingen. Terug naar de huidige problemen rond het oprukkend Islamitisch fundamentalisme.

Als een vloedgolf lijkt het ons te overspoelen, zelfmoordacties, terroristische aanslagen: wat hebben we misdaan? Vanwaar die agressie?

Zelf ben ik in de zestiger en zeventiger jaren van de vorige eeuw herhaaldelijk in Islamitische landen geweest en was steeds enthousiast over de vriendelijke, vreedzame samenleving. In die dagen zei ik vaak dat waar de Nederlanders in vroeger eeuwen waren geweest de impressies werden gekenmerkt door forten en andere agressieve versterkte bouwsels van baksteen of basalt, waar in de Islamitische wereld een vriendelijke en open communiteit de kern van de samenleving was. Dat bleek een misvatting toen in mijn latere studies aan het licht kwam hoe anders de Islamitische cultuur zich heeft ontwikkeld.

Ik wil in deze column niet ingaan op de oorzaken van het uiteengroeien van deze culturen, maar slechts vaststellen dat dat zo is. Het denken over goed en kwaad, de logica van probleemstelling tot -oplossing, het is zo verschillend van elkaar dat overbrugging in enkele decennia, na duizenden jaren van uiteengroeien, als onmogelijk moet worden getypeerd.

Dat is geen onwil van welke kant dan ook, maar onmacht. Soms zeg ik: "het Christendom zit ons Europeanen en Amerikanen in de genen, zoals de Islam dat is voor de Arabische wereld". Vaak wordt mij dan tegengeworpen: "Nee, niet in de genen, maar in de opvoeding; het is aangeleerd gedrag, waarvan wij afstand kunnen nemen". In de eerste plaats: Nee, wij kunnen er geen afstand van nemen, zelfs als wij atheist of nihilist zijn geworden. We kunnen ontkennen wat we willen, maar ons normen- en waardenpatroon is ons in de wieg meegegeven en is en blijft onze leidraad, of we dat nu willen of niet. Zelfs als we ons alle zonden permiteren die ons van huis uit voorgehouden zijn, voelen we ons zondig als we ze bedrijven. Zo vast zitten we aan onze cultuur die ons tot in het derde en vierde geslacht meegegeven is.
In de tweede plaats: Zelfs als wij afstand zouden kunnen nemen van onze culturele patronen, zou dat wenselijk zijn als onze vrienden uit een andere culturele achtergrond dat niet zouden doen? Ik meen van niet! Onze identiteit en daarmee ons zelfvertrouwen valt en staat met basiszekerheden die voor ons welbevinden niet ter discussie kunnen staan.
We kunnen filosoferen over de vraag of het ook anders kan. Het antwoord daarop is simpel ja, want andere culturen blijken minstens zo levensvatbaar, maar het is niet onze cultuur. En andere culturen zijn niet ondergeschikt, slechter of beter, het is slechts anders. Dat betekent dat we met grote interesse open moeten staan voor die andere culturen, maar niet moeten nalaten onszelf te blijven en onze eigen cultuur als "die van ons" te blijven beleven, op straffe van onthechting of erger bij het nalaten daarvan alsook het overnemen van andere levenspatronen.

Deze column wordt vervolgd.

Wim

Hoe bot is Bot?

Ambtenaren zijn geketende mensen. Geketend door wetten en andere regelgeving.
Dat is maar goed ook, want ambtenaren die zich niet aan de regels houden zijn per definitie corrupt, althans op z'n minst corrumpeerbaar. In ons land zijn ambtenaren gelukkig betrouwbaar, zij vormen de ruggengraad van onze democratie. Maar er zit ook een andere kant aan deze medaille. Ambtenaren die het zelfstandig denken hebben ingeruild voor de naslagwerken van wet- en regelgeving hebben de neiging nogal star en rigide te zijn. Zulke lieden zouden in een cratieve of commerciele job waarschijnlijk minder op hun plaats zijn. Ook in de politiek horen zij niet thuis; hun denkraam staat immers niet open voor vernieuwing en ontwikkeling, hun kwaliteit is de correcte instandhouding van het bestaande,

Zo'n man is Minister Bot van buitenlandse zaken. Gepokt en gemazeld in het pappen en nathouden, ofwel de diplomatieke dienst. Uitleggen van het Nederlands beleid. Praten en overleggen tot je er bij neervalt om onwenselijke ontwikkelingen tegen te houden of schade te beperken.

Deze week hield Minister Bot een Europese oproep tot een onmiddellijk staakt het vuren door Israel en Hezbollah tegen. Hij niet alleen, inderdaad, maar de Nederlandse stem is niet onbelangrijk. Hij had ook zijn kwaliteiten kunnen aanwenden om te proberen Engeland en Duitsland over de streep te trekken. Niets daarvan. Engeland heeft er nu eenmaal voor gekozen niet echt bij Europa te willen horen, maar tussen Amerika en Europa in te willen staan en loopt om die en andere opportunistische redenen vrijwillig aan de hondenriem van Bush c.s. Van Duitsland mag je op grond van historisch besef niet verlangen dat zij het voortouw neemt in het veroordelen van Israel. Zij zullen opgelucht adem hebben gehaald dat er gelukkig ook anderen waren die een krachtig standpunt uit de weg gingen.

Minister Bot had hier een uitgelezen kans (of schat ik hem nu te hoog en te intelligent in?) om de bezwaren van Engeland en Duitsland weg te masseren. Om de oproep van Kofie Annan en het Presidium van de EG gestalte te geven en om Europa als krachtige wereldspeler op de kaart te zetten. In de gekozen formuleringen en toelichtingen had de Europese oproep de gelegenheid om de humanitaire, geopolitieke en ethische nuanceringen krachtig te verwoorden. Niets van dat al. Minister Bot liet de VN en de EG vallen en koos voor het : "je bent voor of tegen ons van triggerhappy Amerika en Israel".
Gaat u dit te ver? Anno 2006 is Israel niets anders dan de vooruitgeschoven post van Amerika in het Midden Oosten, de uitvoerder van het Amerikaanse geopolitieke beleid. Daarvoor ontvangen zij wapens en geld; hoe dacht u anders dat deze oorlog werd gefinancierd? Uit de opbrengst van sinaasappelen ofzo? Amerika wil geen islamitisch machtsblok in het Midden Oosten, boven op "onze" oliebronnen. Verdeel en heers was onder de Romeinen al de geldende doctrine, dat is nu nog zo. Israel is daarin de troefkaart, dus geen veroordeling.

Minister Bot heeft een unieke kans laten lopen om Europa een ander geluid te laten horen. Het geluid van Respect voor Iedereen, van Bereidheid tot Samenwerken.Van het afzien van vijanddenken en het bevorderen van een humanitair wereldbeeld inplaats van platvloers egocentrisme.

Minister Bot heeft niet alleen de Nederlandse Leeuw, maar ook de VN en de EG in z'n hempie laten staan.

Bewezen goede ambtenaren moeten geen minister worden, zomin als je goede verkopers tot directeur moet benoemen. Daar komt alleen maar ellende van.

tot de volgende keer.

Back on Stage

Mijn zomerreces zit erop. Het verschil met mijn wereld van alle dag is dat ik tijdens mijn vakantie geen kranten lees en geen tevee kijk. Na een maand in onwetendheid blijkt er dan telkens weer nauwelijks iets veranderd te zijn. Natuurlijk zijn er weer raketaanvallen geweest, moorden gepleegd, mensen omgekomen, maar dat is toch geen nieuws , dat is van alle dag, hoe triest ook voor de betrokkenen. Jaren geleden al schreef ik een gedicht dat ik u hierna zal laten lezen. Ik schreef het toen ik 50 werd (ben nu 63), maar ik denk er nog precies zo over. Wel heb ik uit eerdere reacties begrepen dat 50 wat jong is voor deze gevoelens. Daarom heb ik inmiddels de naam van het gedicht veranderd van Vijftigers in Zestigers.

Zestigers

Wie zestig is geworden
wordt wijs verondersteld
gelouterd door ervaringen
het leergeld uitgeteld:

vermoeid en grijs
te hoog de prijs

Wie zestig is geworden
die raakt wat uit de tijd
en kijkt gefolterd achterom
met nostalgie en spijt:

gemiste kans
ontnomen glans

Wie zestig is geworden
heeft alles al beleefd
die krijgt nog slechts herhalingen
van wat al is geweest

een ruim surplus
aan déjà vu

Wie zestig is geworden
staat midden in de prut
van onverwerkt verleden
en een toekomst zonder nut

murw gebeukt
te vaak verneukt

Wie zestig is geworden
staat op een kil perron
te wachten op de boemeltrein
die als TGV begon

donkerend licht
’t eind in zicht

Wie zestig is geworden
resteert slechts braaf respect
voor wonden, in de tijd geheeld
en butsen, toegedekt

het lijf verzakt
de geest geknakt.



Wim van Halm

Minister Rita Verdonk

VVD Tweede Kamerlid Charlie Aptroot verdedigde de minister met de volgende letterlijke zin. "Minister Verdonk doet niet meer dan op een uiterst consequente manier de wet uitvoeren". In feite is dit geen verdediging, maar een veroordeling. Een minister die voor zichzelf niet meer beleidsruimte ziet dan slechts het uitvoeren van de wet is geen minister, maar een uitvoerende ambtenaar. Alszodanig heeft zij zich voldoende gekwalificeerd als directeur van een extra beveiligde penitentiare inrichting, maar niet voor het ministerschap. Van een minister verwacht ik beleidsmatige ambitie: zoeken naar ruimte om het beleid in de door de minister gewenste richting te buigen. Die wil en creativiteit ontbreekt bij Mevrouw Verdonk, zo is gebleken. Daarom zou het goed zijn als wij haar voortaan weer gewoon Mevrouw Verdonk zouden noemen, net zoals de dertien in een dozijn andere mevrouwen in een willekeurige supermarkt.

Ministers zijn er om beleidsinitiatieven te ontplooien en daarover te debatteren in het Kabinet, met de Tweede en Eerste Kamer en met de bevolking in al haar verschijningsvormen. Een minister hoort lof te oogsten voor intelligente voorstellen en het daadkrachtig invoeren daarvan. Dat ontbreekt bij Mw. Verdonk helemaal. Ze komt niet verder dan, geïrriteerd schokschouderend: "zo is de wet nu eenmaal, het is niet anders" . Op geen enkele wijze heeft zij laten merken wat zij daar zelf van vindt. Gewoon gênant dat we zulke ministers in ons kabinet hebben.

Als dat nu breed zichtbaar is geworden en doorgedrongen tot de politiek dat we als volk niet op zulke leuke poppetjes zitten te wachten is dat in elk geval de winst van deze vertoning.


Maarn, 17 mei 2006

Wim van Halm

Exit Ayaan

Ik wist het, ik wist het. Al meteen toen Ayaan Hirsi Ali, min of meer uit het niets, de Nederlandse politiek binnentrad. Een sterk, intelligent, mooi, evenwichtig en van het kleurloze middenregister afwijkend mens.
Ik wist zeker dat het mis zou moeten gaan, de Nederlandse samenleving sinds geboorte kennende.
Niet vanwge gebrek aan wat dan ook bij Ayaan, maar vanwege gebrek aan nuanceringsvermogen in onze Nederlandse cultuur. Laat ik niet iedereen over één kam scheren: er zijn voldoende intelligente Nederelanders die Ayaan accepteerden en waardeerden als verrijking van onze cultuur en samenleving. Maar de massa komt niet verder dan de recht toe recht aan vergelijking tussen een pubermeisje dat vanwege hormonale oorzaken clandestien terugkeert naar het land waar zij is uitgewezen en een vrouw waarover we honderd jaar na nu nog praten, omdat zij ogen opende en discussies opgang bracht over onze veranderende samenleving in een moderne wereld.
"Gelijke monniken, gelijke kappen" is een van de meest gfeciteerde Nederlandse dooddoeners, passend in het afschuwlijke rijtje: "doe maar gewoon…." en "wie z'n kop boven het maaiveld…"
Er zijn geen gelijke monniken, zelfs niet als ze gelijke kappen hebben, besef dat nou toch eens!

Het is heel erg dat Nederland vandaag de dag geen ruimte meer kan bieden aan briljante geesten als Ayaan. Alsof we bij nader inzien alsnog Erasmus het land hebben uitgezet.
Met dit tragisch gebeuren heeft Nederland, althans allen die het met de Nederlandse ondergang van Ayaan Hirsi Ali eens zijn, zich gedeclasseerd tot een bekrompen klompenparadijs. Het zal Ayaans ondergang niet zijn; zij is sterk genoeg. Niet zij krijgt hiermee haar trekken thuis, maar Nederland, als zogenaamd "eerste wereldland".

Niet de leugen regeert in Nederland, zoals Koningin Beatrix ooit tegen de verzamelde hoofdredacteuren van onze nederlandse pers zei, maar Zembla. Dat is echt nog ontzettend veel erger.
Zembla is geen voorbeeld van een kleurrijke intelligente samenleving, maar een icoon van onze grijze platvloersheid. Niet rondwalsen, maar platwalsen.

Helaas ben ik te oud om te emigreren, maar wie jong is moet vertrekken, de restanten overlatend aan de verzuurde prut die daarna overblijft. De figuren als Barend en van Dorp, Jan Mulder, het Nova Team en andere zendelingen van nihilisme en humanisme ( sterk verwant aan elkaar)

Dit is voor mij een zwarte nacht.


Maarn, 15 mei 2006

W.A.V. van Halm

gepubliceerd op Blogger op 9 mei 2006.

Politiek Correctisme

Vandaag de dag is iedereen wel ergens allergisch voor. Is het niet voor huisstof, dan is het wel voor koemelk. Sinds de medische wetenschap zelfs het recht van de zwakste weet te honoreren leven we in toenemende mate in een wereld van kwetsbare watjes. Een kwestie van blazen en het watje raakt uit zijn koers en begint een proces wegens wat dan ook.
Ik ben nog van voor die tijd. Geboren in 1942 onder afschuwelijke oorlogsomstandigheden. De wereld ervoer ik als een drama en met moeite en pijn heeft men het voor elkaar gekregen dat ik hongeroedeem, vitaminegebrek en gebrek aan liefde, warmte en vertrouwen heb overleefd.
Maar allergisch in de huidige betekenis ben ik niet geworden. Ik ben wel allergisch, maar op een andere manier. Ik ben allergisch voor rijke wijven, maar daar gaat het nu niet over, dat zal ik later behandelen, maar waar ik het nu over ga hebben is mijn allergie voor politiek correctisme. Dit onderwerp ga ik in een aantal sessies behandelen, ik zal er regelmatig over publiceren. Om te beginnen publiceer ik nu wat ik enige tijd geleden schreef onder de titel

Voordat ik vertrokken ben.

Het enige wat ik immers na kan laten is mijn gedachtengoed. Daarmee zal ik u blijven bestoken totdat ik echt vertrokken ben en zodoende hoop ik oprecht dat ik een waarachtige bijdrage kan leveren aan uw meningsvorming en aan datgene wat u overdraagt aan uw kinderen en anderen in uw omgeving en invloedssfeer.

Voordat ik vertrokken ben

Wil ik graag nog het volgende gezegd hebben:

Politieke correctheid

Voor mij is politieke correctheid een van de grootste ergernissen in het leven van alledag. Wanneer men uit fatsoensoverwegingen niet steeds zegt wat men denkt is dat alleen maar te waarderen. Vroeger zei mijn moeder al: tel eerst tot tien en bedenk dan nog eens of wat je zeggen wilde wel recht doet aan je toehoorders. In Rotary, de wereldwijde serviceorganisatie geldt de four-way test: Is het billijk, doet het recht aan alle betrokkenen, laat het iedereen in zijn waarde en nog zoiets. De kern: niet onnodig kwetsen. Regels van goed fatsoen.
Maar anno 2004 is dat doorgeslagen in politiek Correctisme: niet zeggen wat je zelf vind en dat goed onderbouwen, maar in het koor van de correcte publieke opinie meekwetteren. Politici, maar vooral journalisten bepalen hoe het publiek over bepaalde zaken hoort te denken. Daarbij geldt niet de eigen culturele achtergrond als referentiekader, maar een gewenste uitkomst.
Tegen inlevering van het eigen welbevinden worden we geacht standpunten in te nemen en te verkondigen die onze eigenheid op losse schroeven zet en ruimte biedt aan cultuurvreemde opvattingen, in de veronderstelling dat daardoor een ruimhartiger, tolerantere culturele smeltkroes ontstaat van vrede vriendschap en wederzijds respect.
En o wee wie niet meegaat in dit spel van hypocrisie en schijnheiligheid; die houdt zich niet aan de spelregels, plaatst zich buiten de orde en roept wrevel op.

Zo moeten we genuanceerd denken over homoseksualiteit en andere seksuele aberraties, met slechts één uitzondering: kinderporno. Al het andere mag: seks met dieren, wurgseks, incest, fistfucking en zo nog het een en ander, maar kinderporno is volstrekt taboe. Dat gaat zover dat zelfs foto's van naakte kleine kinderen verdenking oproepen, ook als ze niet seksueel getint zijn. Maar de gedachte dat de fotograaf wellicht een zieke geest heeft komt als eerste op. Alleen al om die reden zul je het dus wel uit je hoofd laten om naakte kindertjes te fotograferen. Tenzij ze bruin zijn natuurlijk, want dat is anders.

Homoseksualiteit is in mijn opinie een seksuele afwijking. De norm is immers heteroseksualiteit, omdat in de hele natuur de seksualiteit gekoppeld is aan het voortplantingsmechanisme en derhalve is homoseksualiteit als de afwijking van het normale patroon te zien. Onze wetgeving biedt weliswaar vrijheid van seksuele voorkeur, maar daarmee is het nog niet tot norm verheven. Inderdaad is het een zaak van seksuele voorkeur, voor homoseksualiteit wordt gekozen. Het is geen ziekte of defect, het is een keuze die in de jonge jaren wordt gemaakt. Iedereen kan het worden, want iedereen heeft het in zich om zich aangetrokken te voelen tot de eigen sekse. Dat is veilig en gemakkelijk. Als je jong bent en nog kwetsbaar zijn vriendjes van de eigen sekse veel meer voor de hand liggend en ook vanuit het ouderlijk toezicht minder verdacht. Wat kan er immers gebeuren, niets toch? Maar wat er wel gebeurt is dat de hormoonhuishouding zich langzaamaan gaat wijzigen. Het schept bevrediging en als vanzelf gaat men het normaal vinden en wil men eigenlijk niet meer anders: de seksuele voorkeur is geboren. Niet al bij de geboorte, maar later, te beginnen in de prépubertijd, zo rond het 7e levensjaar wanneer de seksuele ontwikkeling op gang begint te komen. Ook voorbeeldgedrag uit de omgeving speelt daarbij een rol. Een geheel vrije keuze is het dus ook niet, de (mis)vormende invloed van de omgeving speelt een belangrijke rol. Geen begeleiding in of zelfs laakbaar gebrek aan belangstelling voor het seksuele bewustwordingsproces door de ouders, het ontbreken van zichtbare en voelbare heterogene liefde, het zondig, gevaarlijk of vies vinden van seks in het algemeen, het zijn allemaal oorzaken van afwijkend seksueel gedrag. Gelijk aan bestialiteit, pedofilie, sado masochisme of andere varianten.

Het politiek correctisme schrijft echter voor dat we homoseksualiteit niet als afwijking mogen beschouwen. Dan worden we meteen in de hoek gezet van de "seniele" paus en van afrikaanse potentaten. Discussie taboe.

Amerika

Anno 2004 het machtigste land op aarde. Overigens nog niet zo lang, eigenlijk pas sinds het uiteenvallen van de Sovjet Unie en toen omhooggevallen wegens gebrek aan concurrenten. Dat zou eindelijk de zo lang gehoopte wereldvrede hebben kunnen brengen, maar helaas liep het verkeerd af. Grootheidswaanzin en machtswellust deed Amerika zich ontwikkelen tot een neokolonialistisch monster. Door niets en niemand meer geremd werden zij de uitvinders van de "preventieve oorlog", de "war on terrorism" en "de as van het kwaad". Overtuigd van de eigen suprematie verhieven zij zichzelf tot "Gods own country" en meenden in hun volste recht te staan door met ongekend militair geweld de eigen doctrine als zendingsboodschap aan de ganse wereld te moeten opleggen: "Democracy the american way", ofwel: wie het meeste geld heeft wordt president en bepaalt de spelregels voor de hele wereld. Oorlogen voeren op andermans grondgebied werd tot kerntaak van het beleid verheven, waar miljarden dollars in werden gestoken op kosten van het buitenland.
Als dit simplistisch klinkt wil ik graag de gedegen onderbouwing van dit oordeel vernemen en in serieuze discussie gaan. Op voorhand reik ik u graag wat munitie aan:
1. De oorlog in Irak is niet begonnen uit morele verontwaardiging over het regiem van Sadat, maar om puur geopolitieke overwegingen: Macht in het Midden Oosten en veiligstellen van de olievoorraden voor westerse consumpte. Als morele verontwaardiging een serieuze overweging zou zijn, zouden eerder Mobutu, Bokassa, Rawlings en talloze andere idioten en potentaten verwijderd zijn.
2. Als morele verontwaardiging ook maar de geringste rol in de Amerikaanse overwegingen zou spelen, was Israël allang afgestopt met het doodpesten van de Palestijnen. Integendeel, door het grote financiële belang van het Joodse smaldeel in de Amerikaanse samenleving is er geen schijn van kans op een bevredigende oplossing voor het Joods/Palestijnse conflict.

Amerika is inmiddels de grootste bedreiging voor de wereld. Het destabilissert buitenlandse economieën door middel van monetaire manipulatie. Door haar "war on terrorists" jaagt ze de gehele islamitische wereld tegen het westen in het harnas. Inplaats van verbetering van de situatie verergert Amerika in ernstige mate de situatie. De tweedeling in de wereld is niet meer Noord Zuid, of arm rijk, maar islam tegen westers neokolonialisme. Ik verwacht dat het eerst nog heel veel erger zal gaan worden als Amerika op de huidige voet doorgaat. Dan zullen er nieuwe en nog veel ernstiger aanslagen komen dan 9/11 en zal de hele westerse samenleving gedestabiliseerd worden.
Doordat Europa verdeeld is beschouwt Amerika haar niet als gelijkwaardig gesprekspartner, hetgeen een ontzettend onjuiste gedachte is. Vanuit de wijsheid van de machtigste zou Amerika al die verschillende Europese standpunten moeten wegen alvorens conclusies te trekken. Nu walst ze over iedereen heen met de kreet: "Wie niet voor ons is, is tegen ons"; de meest aanmatigende versimpeling van de wereld die maar denkbaar is. Elke nuance is verdwenen uit de Amerikaanse performance in de wereld. De VN is zo goed als buitenspel gezet, en gedegradeerd tot tandeloze tijger; de veiligheidsraad wordt uitsluitend gebruikt als de uitkomst van het beraad aansluit bij de Amerikaanse ideeën; Het internationale recht wordt niet erkend, de conventie van Geneve niet van toepassing verklaard voor Amerikaanse acties; de WTO wordt uitsluitend voor het eigen belang ingezet; de internationale millieuprotocollen gedwarsboomd. In feite is Amerika op alle terreinen uitermate destructief bezig om alles wat het westen in eeuwen van verlichting en ontwikkeling heeft opgebouwd te vernietigen.
Amerika is een zeer gevaarlijke reus op lemen voeten en ik vrees dat, wanneer het moment daar is dat hij omvalt, het hele westen in zijn val meesleept. Ik vrees ook dat dat tijdstip niet ver meer weg is, wellicht 10 of 20 jaar. De trigger voor die val zal misschien een aanslag zijn of een al dan niet veroorzaakte natuurramp, maar zal dan voor zoveel destabilisatie zorgen dat het vertrouwen van de massa totaal instort. Alsdan zal zichtbaar worden dat Amerika een keizer zonder kleren is, die decennia lang op de pof heeft geleefd. Men heeft met creditcards en ander krediet spullen gekocht en verbruikt waar niets tegenover staat. Als Amerika die schulden moet gaan aflossen stort de hele westerse economie in. In essentie heeft het Amerikaanse schatkistpapier dezelfde intrinsieke waarde als de Russische Obligaties in de twintiger jaren van de 20e eeuw: nada. Alleen, we doen met z'n allen of er niets aan de hand is, want op het moment dat we echt de lucht eruit laten lopen hebben we met z'n allen niets meer. We dansen met z'n allen op het al hellende dek van de Titanic. De meest afschuwelijke scenario's die de science fiction literatuur heeft beschreven zullen bewaarheid worden. Bittere armoede, ernstige ziekte-epidemieën en een volstrekt stagnerende samenleving zullen ons deel worden, daar ben ik volstrekt van overtuigd.

Monogamie

Zullen we het eens even hebben over monogamie als onderdeel van onze cultuur. Zijn mensen van nature monogaam? Nee, wij zijn primaten en wijken daarin niets af van Bonobo's, Chimpansees en andere primaten: Voortdurend in staat en bereid tot seks. Alleen had dat in vroeger tijden nogal eens vervelende consequenties. Zolang wij in groepsverband leefden was de opvang en opvoeding van jongen een groepsgebeuren, zoals ook de voedselvoorziening en andere zorgtaken groepsactiviteiten waren. De zwakken werden beschermd en de sterken zorgden voor de continuiteit en veiligheid. Zo hoorde dat. Maar met de geldeconomie ontstond ook de mogelijkheid om goederen en diensten te kopen en af te kopen. Wie het meeste geld had kreeg uiteraard ook de meeste privileges: meer privacy, meer macht. De zorg voor vrouw en kinderen was niet langer een groepsverantwoordelijkheid, maar een kwestie van geld. Als man betaalde je uiteraard alleen voor je eigen vrouw en kinderen en zo gebeurde het dat vrouwen werden verstoten omdat ze kinderen van een andere man had of kreeg en dat kinderen van een andere vader werden verstoten. Als ultiem voorbehoedsmiddel werd daarom, naast andere maatregelen, gekozen voor monogamie. Dat gaf vrouwen en kinderen een redelijke bescherming. Niet dus uit natuurlijke overwegingen, maar uit culturele overwegingen. Ondertussen bleef de mens uiteraard wel zo polygaam als al zijn soortgenoten, maar men cultiveerde het zelfgekozen isolement als beschaafd en verheven boven de dieren. Onzin natuurlijk, want onder de dieren zijn er soorten die echt monogaam zijn, zoals ondermeer papegaaien en ganzen, zonder dat beschaving of zoiets daar ook maar iets mee van doen heeft. Ondertussen breide het pakket aan maatregelen steeds verder uit; er kwam een huwelijksregister en talloze huishoudelijke reglementen om uit te maken wat wel en niet toegestaan was. Rare begrippen als overspel en jaloezie deden hun intrede en er ontstond een consensus van burgermansfatsoen. Heel lang heeft dat redelijk tot goed gewerkt. De onnatuurlijke beperkingen die de mensheid zichzelf oplegde had als opbrengst een meer overzichtelijke en geordende samenleving.
Maar de wereld is inmiddels weer veranderd. Vrouwen zijn geëmancipeerd; ze kunnen voor zichzelf zorgen, er zijn voorbehoedsmiddelen en het leven na de intensieve jaren van gezinsopbouw en opvoeding is lang en gezond geworden. En inderdaad, we zien nu de kentering aankomen. "Fucking around" is een term die je tegenwoordig zelfs in de trendy glossies tegenkomt. Nee, het is nog geen gemeengoed, maar dat de zeden met rasse schreden weer losser worden staat als een paal boven water. Sla de litteratuur er maar op na. Kijk welke boeken in de prijzen vallen, op school als lesstof worden gebruikt. Een halve eeuw geleden zouden die ondenkbaar geweest zijn. Neem Arnon Grunberg, Leon de Winter en zelfs onze nationale volksverteller Maarten 't Hart, seks is de drijfveer van het handelen en beslist niet alleen gericht op voortplanting of beperkt tot de eigen slaapkamer.
Terecht natuurlijk. Al die zedelijksheidswetgeving moet successievelijk verdwijnen en de mens moet zichzelf weer de ruimte scheppen die bij zijn soort passend is. Allimentatie uitsluitend nog voor kinderen in de zorgjaren, niet meer voor partners.
Doeken we dan het hele huwelijk maar op? Nee, natuurlijk niet. Althans niet als tijdelijke samenlevingsvorm. Wel als contract voor het leven. Daar is het leven te lang voor geworden. Maar voor kortere of zelfs lange tijd, zo men daarvoor kiest, is het natuurlijk heerlijk om met een partner het leven te delen. Hetgeen trouwens uitstapjes naar links of rechts niet uitsluit. Hoezo jaloers? Als we met elkaar mogen praten, waarom zouden we dan niet met elkaar mogen neuken als we daar zin in hebben? Daar hoeft toch niet meteen je huwelijk van dat moment voor op de klippen gezet te worden?

RUSLAND
Wat is er zo mis met Poetin? Ik heb er groot respect voor hoe hij zich niet in de luren laat leggen door de oligarchen van het grootkapitaal. Laatst las ik in een artikel dat hij en zijn staf volstrekt humorloos zijn. Prima, lijkt mij. Het gaat ook niet om lolletjes, maar om het overeind brengen van een gevallen en vervallen staat. Ambities en met volstrekte toewijding varen zij de rechte koers om van Rusland weer een gerespecteerd land te maken, nadat zijn voorganger Boris Jeltsin met z'n dronken kop alle staatsbezittingen voor een appel en een ei had uitverkocht aan "de oligarchen". Hoe die mensen aan het geld kwamen heb ik nooit ergens gelezen, maar zeker is dat onder het Sovjet regiem geen ruimte was voor de extravagante rijkdom die zij plotseling bleken te bezitten. Wel is zeker dat er Amerikaans kapitaal mee gemoeid was. Het meest waarschijnlijke is dat "de oligarchen" stromannen waren van Amerikaanse bedrijven. Zeker nu een Amerikaanse rechtbank het presteerde om Gazprom te verbieden mee te bieden op de veiling van Gazneft. De Chodorkovski's bleken onverantwoordelijke gangsters door het met uitputting van de Russische grondstoffenreserves onterecht verdiende miljarden voetbalclubs te kopen, de belasting op te lichten, de regering te bestrijden. Niet de opbouw van het land, maar platvloerse mafiaethiek bleken hun drijfveren te zijn. Niks vrijheid van handel, democratisering of wat voor hoogdravende verontwaardiging ook. Poetin heeft het fantastisch aangepakt. Natuurlijk zag Amerika graag de verdere verloedering van Rusland en deed zij er alles aan om ook de russische olievoorraden onder controle te krijgen. Daarvoor hebben de amerikanen er geen enkele moeite mee om met mafiosi samen te werken onder het mom van vrij handelsverkeer. Nog maar net op de nipper heeft Poetin dat kunnen dwarsbomen. En uiteraard wordt hem dat in het vrije westen onder leiding van de amerikanen niet in dank afgenomen. Waarschijnlijk zullen er wel een paar hartige woorden gesproken zijn en koppen gerold zijn in het Pentagon en bij de CIA, maar ooit zal Europa beseffen dat het goed was wat Poetin deed.
Het moet afgelopen zijn met de ongebreidelde macht van "de vrije markt". Dat is uitsluitend nuttig als daar iedereen van profiteert en niet alleen een paar profiteurs. Dan moet het rigoreus gestopt worden, zoals nu is gedaan. Rusland heeft een land te herstellen tot de kracht die bij haar omvang past. Geen ander land heeft de bevoegdheid dat te frustreren, ook Amerika niet. Sterker nog, wij zullen ooit beseffen dat de stabiliteit in de wereld erbij gebaat is een sterk Rusland in het Oosten te hebben, naast China, India, Europa en Amerika. De alleenheerschappij van Amerika na de ineenstorting van het Sovjetrijk, is gebleken zeer gevaarlijk te zijn en de instabiliteit in de wereld te vergroten inplaats van te verkleinen. Dat komt door de onbeschoftheid waarmee Amerika sindsdien door de wereld stapt.
Het gaat er hier overigens niet om om Poetin te verheerlijken, ook hij maakt grote inschattingsfouten, zoals recent met de verkiezingen in Oekraïne, maar over de gehele linie toont hij zich een intelligent en krachtig leider, die het absoluut voor elkaar krijgt om Rusland weer op de kaart te zetten.
Het westen schrikt soms van de hardheid waarmee hij dat doet en het is wel in te zien dat het inveseringsklimaat voor westerse bedrijven een knouw heeft gekregen, maar dat komt vanzelf weer goed als blijkt dat Poetin stabiliteit en groei weet te brengen. Ik zie dat met plezeier en vertrouwen tegemoet.

Digitalisering
Alles wordt tegenwoordig op een goudschaaltje gewogen. Wat zeg ik: Goudschaaltje? Tegenwoordig wordt het tot op 4 of meer cijfers achter de komma digitaal bepaald. Evenveel en evengoed bestaan niet meer, we meten en rekenen net zo lang door tot er verschil is, een winnaar is. Afgelopen weekend heb ik naar het schaatsen zitten kijken. Zijn er winnaars? Zijn er verliezers? Neen, er zijn alleen rekenmeesters, veredelde boekhouders, die met electronische snufjes de verschillen tot op de duizendste seconde vaststellen. In feite zijn de jongens en meisjes die daar in hun snelle pakken op de gladde ijzers voortrazen allemaal winnaars, anders zouden ze daar niet zijn.
De perfectie is doorgeslagen. Steeds verfijnder apparaten kunnen steeds nauwkeuriger alles tot op DNA niveau analiseren. Dat is mooi, zeker als het om productie gaat met een "zero-tolerance" doelstelling. Maar niet zo mooi als het om prestaties van levende wezens gaat.

Deze collumn schreef ik ruim vijf jaar geleden, maar heeft aan actualiteit nog niets ingeboet. Sterker nog: ik zou deze collumn vandaag waarschijnlijk nog krachtiger hebben neergezet. Helaas ben ik nog steeds van mening dat George W. Bush een niet eerder voorgekomen ramp voor deze wereld is.

WAV

Ik schrok toen ik deze foto zag.
Zo onheilspellend.
Zo treffend.
De arm in een bijkans fascistoide houding geheven. Dat strakke humorloze bekkie. Met in z’n borstzakje de simpele plastic balpen waarmee hij zijn decreten en vonnissen tekent. Verheven boven de naief lachende en opkijkende volksmassa. Terwijl donkere wolken zich op de achtergrond samenpakken.
Je zou willen dat deze foto niet echt was, dat het slechts een montage was, maar de naam van het persbureau staat erbij, dus het moet wel echt zijn. Ik zag de foto in een tijdschrift begin april 2001, slechts enkele maanden na zijn aantreden: George W. Bush, de amerikaanse president die de verkiezingen verloor, maar toch het presidentschap won...
Het beeld fascineerde mij wegens de negatieve uitstraling ervan, de beangstigende sfeer.
De machtigste maan van de wereld, met nog bijna vier jaar te gaan. En reken maar dat zijn ijzeren discipline er garant voor staat dat er tussentijds geen ongelukken gebeuren. Althans niet met hem.
Misschien wel met de wereld.
Want naast het beeld dat de foto laat zien zie ik een ongemeen sombere toekomst.
Ik voorzie oorlog en terreur. Ik zie amerikaanse soldaten in elke uithoek van de wereld met geweld amerikaanse vrede en vijheid opleggen; amerikaanse normen en waarden, amerikaanse handel en economie, amerikaanse godsdienst en politiek.
Ik zie een amerikaans bastion dat zich wapent tegen de rest van de wereld, die zij in toenemende mate als vijandig ervaart. Ik zie een naar binnen gerichte natie die oorlog als exportartikel exploiteert en haar oorlogen principieel voert op buitenlands grondgebied. Geen oorlogen uit zelfbescherming, maar om respect af te dwingen en haar macht als wereldleider keer op keer te herbevestigen aan de verblufte wereld aan haar voeten.
Bush is de man, de U.S. zijn vrouw, tesamen een uiterst gevaarlijk echtpaar. Van dezelfde signatuur als het Roemeense presidents-echtpaar CeauVescu, maar dan in duizendvoud. “Ik heb jullie gemaakt” zeiden ze vlak voordat ze door hun eigen burgers na een schijnproces van 5 minuten werden doodgeschoten. En ze meenden het en vanuit hun perceptie was het ook zo. Zo heeft ook Bush, en heeft Amerika, de absolute overtuiging van het eigen gelijk.
En niemand kan ze tegenhouden, want naar niemand zullen ze luisteren. Er is geen dialoog, er is slecht uitleg van de eigen percepties; de tijd die gesprekspartners besteden aan praten gebruiken zij slechts om nieuwe argumenten te verzamelen ter onderbouwing van het eigen gelijk.
Wat ik zie is een toenemende tweespalt van een uiterst agressief dominante U.S. enerzijds versus een steeds onmachtigere rest van de wereld. Europa dat steeds zwakker wordt naarmate het groter wordt, Japan dat niet bij machte is zichzelf aan de haren uit het economisch moeras te trekken en China dat meer dan genoeg heeft aan de ontwikkeling van de eigen regio. Wegens gebrek aan geld en interne cohesie telt Rusland niet eens mee, net zo min als overig Azië en Latijns Amerika.
De U.S. als enige neokolonialistische supermacht in de wereld. Met overal amerikaanse soldaten om de orde te handhaven, de dragers van een amerikaans paspoort te beschermen, de U.S. te vrijwaren van externe invloeden (van vreemde smetten vrij) en de amerikaanse binnenlandse behoeften (olie) te waarborgen.
Als dat is wat we willen hoeft dat in economisch opzicht niet slecht te zijn, maar het gaat wel voorbij aan begrippen als soevereiniteit, culturele autonomie en sociale integriteit van staten. Het zal dan ook in het gunstigste geval met veel regionaal wapengeweld gepaard gaan.
Dat zie ik op deze foto



Maarn, 7 april 2001

Wim van Halm