De Bullshit van Minister Kamp

Vorig jaar verscheen een boekje van de Amerikaanse hoogleraar Harry G. Frankfurt met de titel On Bullshit, in het Nederlands vertaald als Bullshit (waarom er zoveel wordt geluld) Daarin wordt uitgelegd dat blabla verhalen, vertekende voorstellingen van zaken of andere geveinsde informatieverstrekking verschillende gradaties van liegen zijn die in toenemende mate maatschappelijk geaccepteerd zijn en vooral in het publiek debat steeds vaker gebruikt worden.
In deze tijd van verkiezingen zien we daar dagelijks de voorbeelden van op de televisie.
Een prachtig voorbeeld daarvan was het optreden van Minister van Defensie Henk Kamp naar aanleiding van het aftreden van Donald Rumsfeld als zijn Amerikaanse collega. Desgevraagd zei hij Rumsfeld te kennen als een "integer patriot" (sic) en hem nooit op leugens te hebben betrapt.
Dat is frappant! Wij kennen Minister Kamp als misschien wel de meest integere minister uit het nog vigerende kabinet en dan overkomt hem dit.
Hij moet wel, want wij zijn de oudste en meest loyale bondgenoot van Amerika en waarom zouden we schade aanrichten terwijl Rumsfeld met ingang van heden toch in de definitieve vergetelheid verdwijnt. Dat zou trouwens eigenlijk niet moeten, want een tribunaal wegens oorlogsmisdaden zou ik hem toch wel gunnen.
Maar terug op Kamp. Heeft hij nu ronduit zitten liegen? Nee, hij heeft Bullshit zitten verkondigen. Zorgvuldig zijn woorden gekozen en zijn mening over Rumsfeld geplaatst in de context van patriotrisme. In die hoedanigheid heeft Rumsfeld naar eer en geweten gedaan wat hij vond dat goed was voor Amerika en valt hem dus als patriot niets te verwijten. Een integer patriot.
Jammer genoeg vergaten de interviewers daarop in te gaan. De vraag had gesteld kunnen worden: maar als u Rumsfeld niet alleen ziet als Amerikaanse minister van Defensie met een focus op het patriottisch eigenbelang, maar als belangrijkste behartiger van de belangen van ook de landen buiten Amerika waar men bij betrokken is, is hij dan nog integer te noemen.
Ik ben er zeker van dat Kamp, die ik niet eerder op leugens heb kunnen betrappen, dan niet met hetzelfde stalen gezicht de integriteit en eerlijkheid van Rumsfeld zou hebben bevestigd. Met andere woorden: Kamp sprak Bullshit. Net geen leugens, maar wel onwaarheid. In onze huidige gelaagde samenleving waarin iedereen schaakt op meerdere borden tegelijk, moet je heel goed in de gaten houden met welke pet op wordt gesproken. Zelfs Pauw en Witteman trapten erin.
Is dat Kamp kwalijk te nemen? Nee, er zijn grotere belangen in het spel. Een bevriende regering past het niet om de ander als leugenaar te bestempelen en Kamp draagt bovendien een grote verantwoordelijkheid als Minister van Defensie voor onze mensen in Irak en Afghanistan. Die zou je kunnen demotiveren door zo onomwonden te zeggen dat we op basis van Amerikaanse leugens in een oorlog verzeild zijn geraakt. Bovendien zou je onze eigen regering en Tweede Kamer blameren door te erkennen dat men in sprookjes heeft geloofd.
Een leugentje om bestwil dus, zoals dat al eeuwen bij ons heet. En dat tegenwoordig zelfs van de meest integere mensen wordt geaccepteerd. Het wordt er niet eenvoudiger van, maar dat is de prijs die wij betalen voor onze welvaart en ons eigenbelang. Wie zal er wat van zeggen! Bullshit.