Maarn, 13 augustus 2008

Ik ben zo boos, zo allerafschuwlijkst boos; eigenlijk wil ik zeggen: zo godverdomde boos, dat ik het niet meer verkroppen kan. Niet nu opeens, maar al een poos oplopend tot nu ik het bijna niet meer verdragen kan.

Daarom schrijf ik, in de hoop dat er enige stoom kan ontsnappen.

Zojuist teruggekeerd van een 5-daags bezoek aan Edinburgh, de festivals, samen met een paar vrienden. Geen nieuws van enige importantie gezien of gehoord in die dagen, want alles is nu ondergeschikt aan de Olympische Spelen 2008 in China.
In Edinburgh was mijn boosheid al tot bijna kookpunt opgelopen en was al tot ongewilde uitbarsting gekomen (is trouwens altijd ongewild).Thuis, het is de dertiende, maar wij zijn niet bijgelovig, zijn er geen positieve aspecten die onze thuiskomst zouden kunnen veraangenamen. De kat is al 5 dagen niet meer gesignaleerd; de oppas is al zo vroeg weg gegaan dat de hond geen eten heeft gehad; de televisie blijkt kapot te zijn; de bouwvergunning voor mijn tuinhuis is geweigerd; formulieren van de Kamer van Koophandel zijn vanwege fouten teruggestuurd en zo nog een paar minuscule dingetjes.
Morgen zal ik het allemaal nog eens tot me laten ingaan, wellicht lost het zich allemaal vanzelf op.

Vlug de kranten even scannen. Ik wist het wel: toen we vrijdag richting Edinburgh vertrokken wist ik het al: oorlog in Georgië. Rusland heeft keihard (en volstrekt terecht) gereageerd op de poging van Amerika en Europa om een westerse enclave midden in Rusland te vestigen. 2500 doden en 100.000 vluchtelingen (of zoiets, dat maakt niets uit; het is minder belangrijk dan een bronzen, zilveren of gouden medaille op de Olympische Spelen, zo concludeer ik uit de prioriteiten van de nieuwsbepalers.

Ik word er zo boos van, zo ziek: een Nederlandse cameraman omgekomen bij een Russisch bombardement in deze vijfdaagse oorlog tussen Amerika /EG en Rusland. En een van de meest integere kranten in Nederland (Trouw) vult er twee pagina’s mee. Volgens de journalisten die elke dag de krant vol schrijven zijn journalisten de belangrijkste mensen op aarde. Ze schrijven minstens de helft van hun oeuvre over zichzelf en hun vrienden ( en vriendinnen, voor zover zich dat voor publicatie leent) Verspil geen tijd: lees die troep niet, het heeft niets met nieuws te maken. Elke dag komen er mensen om. Verdronken in het zwembadje van oma, of verdwenen bij het schaatsen op te dun ijs. Of samen met je kinderen van de berg gedonderd, laat staan bevroren bij het beklimmen van de K2.

Dat was allemaal nieuws deze week. Sodemieter toch op! Wie te grote risico’s neemt en het niet redt heeft gewoon pech. Niks reddingsoperaties, geen helikopters en persaandacht. Gewoon negeren.
Een paar weken geleden was ik in Vancouver (B.C. Canada), waar de twee bruggen tussen de City en Noord zes uur waren gesloten wegens een verkeersongeluk op de ene brug en een zelfmoordpoging op de andere brug. Je zult maar in de file staan en jij of je kinderen moeten plassen. Je kunt geen kant op. Voor de ene brug zou ik graag een bulldozer adviseren die zonder enige scrupule de auto’s over de railing schuift (al of niet met chauffeur, als het maar snel gebeurt), voor de andere brug zou ik de psycholoog thuis laten en vrolijk roepen: “Jump, Jump!” (Mevrouw wilde van de brug af springen)

Australië heeft eindelijk besloten om geen reddingsoperaties meer door de Marine te laten uitvoeren voor al die idioten die vinden dat ze de Zuidpool in hun zeilbootje moeten kunnen doen. Toppie! Moet de Gemeenschap opdraaien voor de kosten van al die avonturiers. Ik dacht het niet!

Zesduizend Euro moesten de K2 helden betalen om hun Pakistaanse kok te redden van de dood. Ze deden het niet en lieten hem aan zijn lot over, om vervolgens nog verontwaardigd te zijn ook, omdat de man zich blijkbaar niet goed verzekerd had. De Christelijke krant Trouw deelde (blijkens de sfeer van het bericht) die verontwaardiging. Hoe is dit mogelijk! De opdrachtgever (in dit geval dat stelletje klojo’s dat zo nodig de stoere bink wil uithangen en wereldberoemd hoopt te worden door onverantwoorde risico’s te nemen) blijft doodgewoon verantwoordelijk voor al zijn ingehuurde medewerkers. Of het nu zijn (blanke)soortgenoten zijn, Pakistani of apen. Of het nu betaald is of niet. Niemand heeft het recht om verontwaardigd te zijn als een ander sneuvelt als gevolg van zijn businessplan.

Eigenlijk wel grappig: Schotland, waar wij de afgelopen dag waren, heeft een historie van bloed, zweet en tranen. William Wallace joeg talloze (men kon in die jaren nog niet zo goed tellen) boeren jongens de dood in voor “the Freedom of Scotland”. Kom op zeg, waar zijn we nou mee bezig! Wat is “vrijheid”? Zouden de Friezen beter af zijn als de “vrij” waren? Of de Basken? Of de Tibet tanen? Ik zag ze (studenten, pubers) in Festivalstad Edinburgh met veel bravour rondlopen. Daar werd ik niet boos van. Pubers. Boos word ik pas als journalisten dat serieus nemen. Wat je moet doen is met die “Vrijheidsstrijders” een borrel gaan drinken en leuk gesprek met ze aanknopen.

Vrijheid is zo’n relatief begrip. Iedereen is vrij, mits we ons houden aan de geldende maatschappelijke codes van de omgeving waarin wij leven. In Nederland betekent dat dat we de regering ongegeneerd mogen beledigen, maar niet harder mogen rijden dan aangegeven, in China is het precies andersom. Het probleem met vrijheidsstrijders is altijd dat ze iets anders vrij willen dan de gangbare opvatting.
Praten is daarvoor de oplossing. Wij mensen hebben die faciliteiten in huis! Als het met praten niet kan is het de moeite niet waard. In elk geval nooit geweld. Dan verval je tot dierlijk gedrag. Als je het met praten niet kunt oplossen, laat het dan maar zitten. Voeg je dan maar. Wacht je tijd rustig af, want ooit komt die (en misschien ben je het dan al lang vergeten)
In elke cultuur kun je je voegen en vrij zijn. Respecteer die cultuur of verdwijn, maar wie een wapen opneemt om zijn gelijk te bevechten is per definitie gediskwalificeerd tot barbaar.
Nog erger wordt het als je die wapens meeneemt de grens over om anderen tot je gelijk te dwingen, zoals Duitsland in de vorige eeuw deed en zoals Amerika dat ook al sedert 1943 doet. Laten we er geen label aan hangen, maar het opleggen van je eigen gelijk beweegt zich tussen zending bedrijven en terreur. Het een is net zo verwerpelijk als het ander.

Wim van Halm