CITO Toets
Kees Driehuis presenteerde afgelopen zondag 17 maart 2013 “Buitenhof”,
het “triple A” programma van AVRO, VARA en VPRO, nu dus de VARA. Deze keer
acteerde Kees niet als gespreksleider of journalist, maar als opponent van Staatssecretaris
Sander Dekker van onderwijs. Kennelijk ontbrak een beter
gepositioneerde deskundige. Een vol half uur voerde Kees een afbraakoffensief
voor de CITO toets, die de Staatssecretaris vanaf volgend jaar verplicht wil
stellen voor alle basisscholen in Nederland. Dit om een “level playing field”
voor alle eindtoetsen van de basisscholen te bewerkstelligen en het toezicht
daarop onder te brengen bij de Inspectie onderwijs, het “college examens en
toetsen”. De VARA (of Kees Driehuis) vind dit een slecht idee omdat het de
vrijheid van onderwijs aantast, de druk op de scholen en kinderen verhoogt en
de bijzondere eigenschappen van het individuele kind uit het oog verliest.
Onzin natuurlijk. Dan kunnen we ook wel de eindexamens van de middelbare
scholen afschaffen. Hoe anders kun je meten of scholen onder of boven het
gemiddelde presteren. En ja, die uitslagen komen in de krant. Journalisten zijn
tegenwoordig gespecialiseerd in het maken van “lijstjes”. De beste Hollandse
Nieuwe, de lekkerste oliebollen, de beste en slechtste scholen, ziekenhuizen,
ga zo maar door.
Dat scholen onder druk van de CITO eindtoetsen dan
programmaatjes ontwikkelen om beter te presteren is alleen maar toe te juichen,
lijkt mij. En als scholen meer of minder dan het gemiddelde presteren zegt wel
degelijk iets over de kwaliteit van de school. Niet over de individuele
leerling natuurlijk. Maar als een leerling op een minder dan gemiddelde school
ook nog eens onder de maat presteert zegt dat ook iets over de leerling, zoals
ook het omgekeerde het geval is: beter dan standaard presteren op een
bovengemiddelde school.
Dat is allemaal niet erg of onoverkomelijk. Het is immers
een momentopname, zoals elk examen dat is. Wel geeft het handvatten aan ouders
en schoolleiding om objectief onderbouwd na te denken over het vervolg van het
carrièrepad.
Vroeger “in mijn tijd” bepaalde de klasseonderwijzer je
toekomst. Als de karakters van onderwijzer en leerling niet congruent waren
deed je je huiswerk niet goed genoeg, kwamen je proefwerken niet uit de verf en
kreeg je aan het eind van de basisschool een verwijzing naar de VGLO of, later,
het VMBO. Je gezagsgetrouwe ouders volgden dat advies vrijwel altijd en weg was
je toekomst. Maar weinigen kunnen zich later herpakken en groeien toch uit.
We weten natuurlijk dat de VARA (en met hen: de PvdA, FNV en
Kees Driehuis) ouderwets conservatief zijn, maar zouden ze echt terug willen
naar die tijd?
