Het eerste wat je krijgt aangereikt als je een vakopleiding volgt is zelfvertrouwen en geloof in eigen kunnen. Bij journalistiek krijgt dat extra aandacht, omdat journalisten als vak hebben het inbreken in andermans leven. Dat rechercheurs dat doen om een misdaad uit te zoeken is logisch, maar journalisten doen dat ook zonder dat er misdaad in het spel is. Rechercheurs ondervragen verdachten van een misdaad, journalisten, een niveautje lager, komen niet verder dan verdachtmakingen (de goede onderzoeksjournalisten niet te na gesproken. Natuurlijk zit er ook koren onder het kaf.) Op zoek naar een "scoop" worden vermoedens opgeblazen tot verdachtmakingen (uiteraard zonder bronvermelding of onderbouwing, want morgenochtend om zeven uur moet de krant weer op de deurmat liggen. En wie de voorpagina haalt verdient de bonus, zelfs als de dag erna op pagina zeven in klein corps een erratum wordt afgedrukt. Geen excuses, welnee, kan gebeuren, toch? De schade is niet belangrijk zolang de gedupeerde geen proces aanspant en die zal dat wel uit z'n hoofd laten, omdat de lijdensweg die dat oplevert onoverzienbaar is met de NVJ (Nederlandse Vereniging van Journalisten), de hoofdredacties en alle gelieerde opportunisten met ongebreidelde toegang tot de "vrije pers", de massamedia, de oorverdovende scheepstoeter die alle nuance uit je oren blaast, op je nek.
En was het nu alleen maar bij de gedrukte nieuwsvoorziening gebleven dan was het nog niet zo'n probleem, maar radio, teevee, internet heeft de reikwijdte van het journalistiek geneuzel schier onbeperkte ruimte gegeven. Komt bij dat ooit alleen de allerbesten journalist of (oorlogs) correspondent konden worden. Nu studeren jaarlijks hele horden aankomende journalisten af en die moeten allemaal een baan hebben. Ik wil het dan nog niet eens hebben over de diploma's die slechts worden verstrekt om de inkomsten van de onderwijsinstelling op te krikken. Ik ga er van uit dat negentig procent van de afgestudeerden terecht hun diploma in ontvangst hebben genomen. En bij die onderwijsinstellingen gaan ze er van uit dat die overige tien procent toch wel zal sneuvelen. Het leven corrigeert zichzelf.
Maar in die negentig procent zit toch nog wel de helft beneden het midden, zoals in elk beroep. Het verschil is dat als een loodgieter z'n werk niet goed gedaan heeft, je z'n baas belt en die zorgt dat het alsnog in orde komt. Niet dus bij journalisten, hun missers hebben massabereik en hun bazen, niet op de hoogte van de werkelijkheid, staan simpelweg achter hun nietsnut.
Onjuiste, gekleurde, halve informatie word enthousiast, of diep verontwaardigd, als de ultieme waarheid voorgeschoteld. Niemand die het verifiëren kan, dus is het de waarheid. En wij, simpele burgers, slikken dat als zoete koek. Wat moet je anders, betere informatie heb je toch niet? Ja, je kunt op twitter kijken of allerlei blogs lezen, maar daar wordt het alleen maar erger van.
Maar wat het allerergste is is dat journalisten blijkbaar alleen maar met zichzelf bezig zijn. Dezer dagen is het journaille massaal afgereisd naar het Midden Oosten: Tunesië, Egypte. Opgewonden veslagen vanuit het midden van de "brandhaard" whatever that may be. Een plein, ja natuurlijk, zoals in Hongarije in 1956, in China en nu in Egypte. Zoiets als het Museumplein bij ons of de Dam, of het Malieveld.
En waar gaat het dan om? "Ben je daar wel veilig?" Nou niet helemaal, ik heb een paar klappen op mijn hoofd gehad en ze hebben mijn fototoestel gestolen. Maar ik ga gewoon door, want dit is belangrijk." Nou wees maar voorzichtig".
Wat is dit voor gelul. Gaat het om journalisten of om mondiale veranderingen? De journalisten denken dat het natuurlijk om hen gaat, ze beppen lekker met elkaar ten overstaan van honderdduizenden, zo niet miljoenen kijkers en luisteraars. Wat een eigendunk, om ons met hun persoonlijke problemen en opvattingen lastig te vallen.
Ik kan er niet meer tegen.
Trouwens... waarom heb ik Joris Luijendijk de laatste weken niet meer gehoord? En nog vele andere gereputeerde kenners? Waarom hoor ik alleen maar vriendjes van de vriendjes die toevallig aan de beurt waren?
Journaille, sorry, maar het rijmt ergens op*
* rapaille
WAV