Dierenleed en andere ongemakken
De mens acht zich de top aller dingen. God is afgeschaft, wij zijn zelf God. Wij hebben de wijsheid in pacht, de macht en de eigendom.
Deze week is eindelijk in ons kleine stukje westerse wereld dat Nederland heet de wet tegen het onverdoofd slachten van dieren aangenomen. Wel na uren debatteren in de Tweede Kamer tot drie uur ’s nachts, omdat ongeveer de helft van de Kamer dit een inbreuk vond op de vrijheid van godsdienst. Bizar in zo’n atheïstisch land als het onze. Het ging vele volksvertegenwoordigers dan ook niet om hun eigen opvattingen, maar om de door hen gevoelde verantwoordelijkheid voor een groep medeburgers die straks weer op hun politieke partij moeten stemmen. Niks met principes te maken, maar alles met opportunisme en schijnheiligheid.
In de Nederlandse cultuur, zoals neergelegd in de Nederlandse wetgeving is een dier een ding. Dat stamt uit de tijd dat de 17e eeuwse “wetenschapper en filosoof” Descartes zijn waanzin van eigendunk en zelfgenoegzaamheid over de westerse wereld uitstortte. Dat deed hij zelfs grotendeels vanuit Nederland, vandaar dat hij hier nog steeds als een groot wijsgeer wordt beschouwd.
Aan zijn brein is ontsproten dat dieren geen gevoel hebben en naar willekeur van de mens mogen worden gedood, gemarteld, dan wel uitgeroeid. Dieren kunnen immers niet spreken en zijn daardoor ondergeschikt aan de menselijke willekeur.
Deze week nog las ik in een artikel in Trouw (misschien wel de beste krant van Nederland en in de Tweede Wereldoorlog opgericht door christelijke mensen) dat wij mensen geen weet kunnen hebben van het lijden van dieren, omdat wij niet verder komen dan onze eigen gevoelens te projecteren op dieren en zodoende veronderstellen dat ook dieren kunnen lijden, terwijl wij dat wetenschappelijk niet eens kunnen onderbouwen omdat dieren nu eenmaal niet kunnen spreken!
Ooit grotere waanzin gehoord? Hoezo kunnen dieren niet spreken? Nee, ze praten geen Nederlands of enige andere mensentaal, maar wie niet in staat is om die reden dieren te begrijpen moet ernstig bij zichzelf of een hulpverlener te rade gaan of de Emotionele Intelligentie (IQ) wel boven nul reikt. Net als bij de mens is bij alle dieren de Lichaamstaal (body language zo u wilt) veruit belangrijker dan de verbale kwaliteiten.
Mensen gebruiken mensentaal om met elkaar te communiceren, maar tallozen komen niet verder dan brabbelen, of in iets verder gevorderd stadium: babbelen. Zelfs tot op “wetenschappelijk” niveau toe . De enige universele taal voor alles wat leeft, mensen, dieren en planten, is Body Language.
Natuurlijk weet je of een hond of enig ander dier bang is. Kijk in z’n ogen, zie z’n lichaamshouding. Om dan te zeggen: ”Tja, ik weet het niet want hij zegt niks” is voor mij het absolute toppunt van hypocrisie. En trouwens: elk dier schreeuwt het uit als de angst te groot wordt, als de dood aanstaande is of lijkt. Is dat geen taal? Zelfs mensen houden dan op met babbelen en gebruiken hun stembanden alleen nog om een universele schreeuw van angst voort te brengen. Wie dat als mens niet begrijpen kan, die wil het niet begrijpen of is zo asociaal dat hij (sorry dames, taalkundig is de mens een “hij”, een menselijk onderscheid dat in de universele communicatie niet voorkomt, omdat het niet relevant is) nog minder is dan alles wat leeft en wel de universele taal van de Body Language beheerst.
Nogmaals: wie als mens niet kan zien of een dier pijn heeft, lijdt, of angstig is, liegt of is gek.
Elk dier kan het zien en voelen, los van de vraag hoe ze daar op dat moment mee omgaan; zouden wij dan als mensen dat niet zien? Natuurlijk wel! Maar het komt ons goed uit om het te ontkennen, uit materialistische, egoïstische en antropocentrische motieven.
Wij hebben onze zorgplicht als hoogst ontwikkelde entiteit in deze wereld verzaakt en aangewend om onszelf te bevoordelen. Zoals wij ook onszelf bevoordelen als we de kans krijgen, ten koste van mensen, soortgenoten dus, die in nood verkeren. Wij maken misbruik van onze superioriteit ten eigen bate. En geven peanuts om ons geweten te sussen. En dat we dat tegenover mensen doen is tot daar aan toe, want zij kunnen immers praten en voor zichzelf opkomen, toch? Alleen al dit opmerken is een cynische miskenning van de beperkingen van vele mensen. Tot op zekere hoogte willen we daar dan nog wel begrip voor opbrengen en hun gebrek aan verbale vermogens niet uitleggen aan gebrek aan gevoel en bewustzijn van pijn. Maar dieren? “Dieren zijn dingen” zei Descartes en zegt de Nederlandse wetgeving. Zelfs aan planten zie je dat ze water moeten hebben en, jawel, we begrijpen het! Daar hebben we onze zintuigen voor gekregen: om waar te nemen. Niet alleen om het gebrabbel van onze soortgenoten te beluisteren; in dat geval is onze persoonlijke evolutie het primate niveau niet ontstegen, maar vooral om met al onze zintuigen deel uit te maken van onze totale samenleving. Niet alleen de humanuïde, maar de totale, inclusief alles wat leeft.
Als we onszelf als de hoogst ontwikkelde levensvorm willen beschouwen (zelfs ik ben bereid om dat te denken, hoewel ik het echt niet zeker weet), dan hebben we onze zorgtaak ten opzichte van al wat leeft, ja AL wat leeft, te vervullen en niet met kronkelredenaties te ontkrachten.
Kijk naar een dier voordat je het leed aan doet en besluit dan of dat in overeenstemming is met je taak als mens, hoeder van het goede.

Wim