Ambtelijke megalomanie

Een interessante anekdote in het dossier Ambtelijke megalomanie is het geval van de Gemeente Utrechtse Heuvelrug (Driebergen, Doorn, Maarn, Leersum en Amerongen) Enige jaren geleden samengevoegd, mede door mijn inspanningen daarvoor als toenmalig wethouder van Maarn. Reden: betere bestuurskwaliteit door opschaling en efficiency voordelen (minder burgemeesters, wethouders en raadsleden.minder computers, ga maar door)
De eerste gekozen Raad was een allegaartje, maar, dacht ik, dat zijn aanloopfricties, dat komt wel goed. In de transitiefase vonden uiteraard veel ambtenaren een andere job, te beginnen met de meest kansrijke. Om de zaak draaiende te houden werden vervolgens (tegen dubbel tarief) externen ingehuurd. Nu hebben we de tweede gekozen Raad, maar nog steeds ontbreekt de cultuur; er is geen click tussen ambtelijk apparaat en bestuur en de Raad laat zich, net als vroeger in de kleine gemeenten, gewoon piepelen. Door gebrek aan kennis, tijd en belangstelling weten ze vaak niet waar ze ja of nee tegen zeggen. Ze moeten nu immers ook beslissen over een zwembad in Driebergen, terwijl ze zelf in Amerongen wonen(voorbeeldje)

In die atmosfeer werd op ambtelijk niveau de bouw van een Nieuw Gemeentehuis uitgewerkt. De besluitvorming in de Raad ging, zoals gebruikelijk stapsgewijs (beter gezegd sluipenderwijs). Net als bij een jig saw puzzel werd stukje na stukje toegevoegd totdat de hele plaat kompleet was. En zie: Een prachtig megalomaan bestuurspaleis voor de duurste vierkante meterprijs van heel Nederland! Terwijl er vijf monumentale gemeentehuizen beschikbaar zijn die voldoen aan alle ARBO voorwaarden en er een Nieuw Gemeenschapshuis is gebouwd in het centrum van de nieuwe gemeente (Doorn)waar alle ambtelijke loketfuncties uitstekend functioneren. Frontoffice is dus gecentraliseerd, alleen de backoffice taken zijn naar hun aard gedecentraliseerd. Beter kun je toch niet bedenken.
Maar nu de puzzel klaar is en de Raad en Burgerij met ontzetting het resultaat ziet breekt de paniek uit. Maar het College heeft zich, voorafgaande aan de definitieve besluitvorming, al op allerlei manieren gebonden en meent niet meer terug te kunnen. “Want dat kost 2,3 miljoen plus 3.7 miljoen boekwaardeverlies op de grond en dan zijn we weer terug bij af”. Uiteraard worden die kosten schromelijk overtrokken. Voor 2,3 miljoen kan een architect inclusief assistenten toch minstens tien jaar tekenen, zou ik zo denken en de grond blijft op dezelfde plaats liggen. So What?
Ziehier een schoolvoorbeeld van “ambtelijke zelfhulp”, mede omdat “men vreesde met de bestaande accomodaties in de toekomst niet aan de dan geldende ARBO wetgeving te kunnen voldoen”. Tja, zullen de ambtenaren hebben gedacht: als individuele zelfverrijking, zoals in het bedrijfsleven, dan voor ons niet is weggelegd, hebben we in elk geval nog de collectieve ambtelijke variant.
Vroeger waren het de kerken die pronkzucht etaleerden, nu zijn het de bestuurspaleizen.

Het geval Utrechtse Heuvelrug is nog niet klaar. Morgen komt de grote confrontatie. Ik hoop oprecht dat het hele College, die hoe dan ook, meer zicht had op de hele puzzel, en de hele Raad, die hun onkunde niet te verwijten is door gebrek aan inzicht maar zich wel de status van deskundig en invloedrijk aanmeten, een vernederend gezichtsverlies lijden. De tijd van liefdevolle damagecontrol is voorbij. Wie betaald wordt voor z’n werk moet er ook de consequenties van dragen.

Terzijde: zeker Raadsleden en Wethouders worden schromelijk onderbetaald, maar wie daarmee accoord gaat verwerft geen recht op excuus.
Democratie is nu eenmaal een dure hobby en kan voor Nederland het beste worden samengevat als “Liefdewerk, oud papier”.

Voor meer informatie:
http://petities.nl/petitie/stop-de-bouw-van-het-gemeentekantoor-in-doorn-nu-het-nog-kan/all_signatures#tabs