Het einde van de Publieke Omroep nadert.

Het publieke bestel van de omroep is natuurlijk een relict uit de tijd toen de cultuur in Nederland nog was onderverdeeld in Zuilen. Protestanten, katholieken, arbeiders en vrijdenkers hadden allemaal hun eigen zuil. Elk van die zuilen had een eigen Hoofddirectie, Redactie, Ledenraad , kortom overhead. Ach in de jaren dat de solidariteit nog bestond gaven de leden van al die zuilen nog graag iets extra’s voor het specifieke geluid van hun zuil. Toen die solidariteit begon te tanen, omdat alle zuilen steeds verder opschoven naar het betekenisloze midden van Tros en Avro, BNN en NOS, haakten steeds meer zuiladepten af. De oplossing die gevonden werd was de aanzuivering van de financiële tekorten vanuit subsidies. In plaats van de bijdragen door leden, draaide voor steeds een groter deel de belastingbetaler op voor de kosten van de Publieke Omroep.

Sorry, ik merk dat ik al in de verleden tijd schrijf, alsof de zuilen al ter ziele zijn. Ach misschien blijven sommige wel bestaan als supportersvereniging, maar meer als vriendenkring dan als stuwende beweging. De NCRV gleed steeds verder af en schiep ruimte voor de EO. Vanuit Protestants religieus besef een volstrekt terechte ontwikkeling, maar wel een verdubbeling van de subsidies ten koste van de neutrale belastingbetaler. De VARA schudde eveneens zijn ideologische veren af en bekeerde zich tot het yuppendomein van opgeklommen arbeiderskinderen met belangstelling voor groffe grappen van stand-up comedians en een cynische benadering van andersdenkenden. Laat ik stoppen met bashen, want ook de andere zuilen zijn niet zonder blaam.

Hoe dan ook, deze “kerstboom” van “autonomie in eigen kring” (op kosten van de neutrale belastingbetaler) werd steeds meer een conglomeraat van onhoudbare forten.

Kijk naar de BBC. Voor christenen is er geen mooier programma te bedenken dan “Songs of Praise”, een mengeling van landschappelijke en culturele schoonheid in combinatie met regionale, alles overstijgende, verwondering en verbazing over oprechte religiositeit.

Dat doet de BBC! Dat doet geen enkele Nederlandse zuil ze na. Ik zou het ook kunnen hebben over de Thrillers, de Politieseries, de Documentaires, de Kostuumdrama’s. Ja, we zijn wel een kleiner land, maar dat hoeft nog niet het verschil te betekenen tussen “Prime Suspect”, met Helen Mirren en “Penoza” nul matches op Google, dat lukt mij zelfs niet, om maar een voorbeeld te noemen.

Staatssecretaris Sander Dekker, de “nieuwbakken” bewindspersoon, in het cynische jargon van dagblad Trouw (overigens, dat zij gezegd: Mijn Krant) zet er een punt achter. En terecht. Minder overhead door (misschien niet per persoon, maar dan wel door de verveelvoudiging van die overhead per zuil!), Tig directeuren, plaatsvervangend directeuren, Controllers en wat voor hotemetoten dan ook.

Laat de BBC ons voorbeeld zijn. Iedere zuil kan zendtijd kopen met een eigen programma: de EO koopt zendtijd voor onze Nederlandse variant van “Songs of Praise”, De NCRV sluit een contract met het Humanistisch Verbond, de Joodse Omroep en de Boeddhistische Omroep Stichting (de NCRV en het CDA hebben tenslotte de inhoud van de C uit hun beginselprogram gemikt. Het mag tegenwoordig gewoon alles zijn, als je maar ergens in gelooft: Islam, Voodoo, gewoon alles.

Het zou fantastisch zijn als uit dit pandemonium een organisatie zou ontstaan met één doel: de BBC de baas zijn in de Nederlandse cultuur (maar alsjeblieft niet de familie Flodder)

Minder hotemetoten, minder overhead, meer budget voor kunstenaars, regisseurs, schrijvers, en andere creatievelingen. Laat die bureauklevers alsjeblieft naar huis gaan. Vertel je vrouw dat je het helaas niet gered hebt en zoek een andere vriendin, nadat de alimentatie is geregeld, want je vrouw gaat zeker weg. Zo is het leven.

Wim