De Dwarsligger.

Hoe komt het toch dat vrijwel in alles zijn mening diametraal tegenover de gangbare opvattingen staan. Of het nu over politiek, godsdienst, oorlogsvoering, ethiek of moraliteit gaat, altijd is hij het oneens met de ministers, de dominees en priesters, de politici in de Tweede en Eerste kamer, in de Provinciale Staten en in de Gemeentehuizen.

De Nederlandse Communis Opinio is een onophoudelijke bron van ergernis voor hem.

De nieuwsbulletins worden doorgaans met schamper hoongelach aangehoord en zijn bodylanguage laat er geen twijfel over bestaan dat het hem niet bekoort.

Komt het omdat hij karakterologisch altijd in de contramine is? Of is hij notoir onvoldoende geïnformeerd? Nee, geen van beide, hij leest kranten en boeken en is altijd hevig geïnteresseerd in alle aspecten van de onderwerpen in kwestie. Het enige is dat hij altijd tot andere conclusies komt.

De nieuwsvoorziening heeft zijns inziens het niveau van “Kleutertje Luister” en een consequent proletarisch karakter; dat wil zeggen: cynisch, wantrouwend en afwijzend. Kritische journalistiek, zoals men dat pleegt te noemen. Ja, vragen stellen is de taak van de journalistiek, maar alles in twijfel trekken en de suggestie wekken dat alles met elitaire of andere afkeurenswaardige intenties is bedacht is geen kritische journalistiek, maar azijnpisserij.

Komt nog bij dat elke geïnterviewde voortdurend wordt onderbroken om het gesprokene in “Jip en Janneke-taal” te “hertalen” vanuit de veronderstelling dat de gemiddelde luisteraar zwak begaafd is, althans intellectueel ver onder het niveau van de journalist bivakkeert. Bovendien: als de journalist praat heeft de geïnterviewde te zwijgen. Dus breekt de journalist in en -af zoals het hem uitkomt. Als de zin die de geïnterviewde uitspreekt neigt naar een niet gewenste richting gaat de botte bijl er in. Journalisten leggen dat uit als het voorkomen dat de geïnterviewde gaat egotrippen en alle beschikbare tijd volpraat met zijn persoonlijke opvattingen. En daar gaat het natuurlijk niet om, de journalist wil door zijn irritante interventies de politiek correcte nuances aanbrengen die de hoofdredactie wenst . Ofwel: de waan van de dag.

Het is verbazingwekkend dat vrijwel alle journalisten zo overtuigd politiek correct denken. Zou dat door de brainwashing tijdens hun opleiding komen, zoals ook bij sociologen en pedagogen het geval is? Kritische vragen stellen, oké, maar nooit bij hun eigen gelijk. Dat, immers is heilig geloof, dat is zeker weten. Elke journalist, hoe klein ook van portuur, hoe pril ook in levenswijsheid, gedraagt zich als biechtvader van de samenleving. Velen voelen dat zelfs als een roeping, zo niet door God uitverkoren.

Gelukkig verdienen ze doorgaans niet zo veel, althans veel minder dan bankdirecteuren en andere graaiers die het begrip bescheidenheid geheel uit hun vocabulaire hebben geschrapt. Dat is journalisten doorgaans niet te verwijten; ze voelen zich verbonden met de samenleving, dat wel, maar met een missie. Zoals zendelingen in Afrika: geen materiële extravaganza, “slechts” superieur in alle eenvoud.

Om gek van te worden, die aanmatigende superioriteit, elke ochtend opnieuw. Ja, je wilt het nieuws horen, maar helaas is dat niet mogelijk zonder er tegelijkertijd een brok “culturele vorming” bij te moeten accepteren. Die van het politiek correctisme.

Laat ik er overigens aan toevoegen dat dit uiteraard geen typisch Nederlandse aangelegenheid is. Journalisten (net als zendelingen) zijn wereldwijd uitwisselbaar, of ze nu in Zuid- of Noord Korea, Engeland of Duitsland zijn geboren. Stuk voor stuk weten zij zeker dat zij de waarheid in pacht hebben en dat hun gelijk de wereld kan verbeteren.

Nou ja, de dwarsligger denkt dat ook! Hij wil niet de rails zijn waarover de trein naar de afgrond dendert, hij wil de dwarsligger zijn die desnoods uit zijn bedding omhoog komt en de trein laat ontsporen met een minder grote ramp dan er anders zou zijn geschied. Soms overkomt dat zelfs ook journalisten: dat zij in plaats van de volstrekt glad geslepen rails van het politiek correctisme veranderen in een dwarsligger. Doorgaans verdwijnen ze binnen de kortste keren uit beeld, maar sommigen zijn zo sterk dat dat niet lukt. In dat geval worden ze op een voetstuk geplaatst, wordt een prestigieuze prijs toegekend en worden zij bijgezet in het archief van boeiende dwarsliggers.

Vervolgens is de waan van de dag weer allesbepalend, het politiek correctisme, uitgedragen door haar discipelen (de jonkies), apostelen (de priesters en zendelingen) en haar mastodonten (de Blokkers, de Hoflands en andere levende heiligen)

Als geboren dwarsligger (met masochistisch genoegen laat ik al die politiek correcte treinen over mij heen denderen; ze gaan hun gang maar) is in feite mijn enige taak er aan bij te dragen dat die treinen niet zonder waarschuwing ontsporen.

Dat immers is de taak van de dwarsligger.

Wim van Halm