Burgemeester Wolfsen declareerde € 17.000,-- in anderhalf jaar wegens overbrugging van zijn huisvestingsproblemen na zijn aantreden als burgemeester van de Stad Utrecht. Geen geringe baan voor geen geringe man. Een man met een onbesmet verleden en een respectabele staat van dienst als rechter en Tweede Kamerlid. Algemeen erkend als een deskundige en integere man.

Natuurlijk zit je als vertegenwoordiger van het Openbaar Bestuur in een glazen huis. Je bent de pispaal voor alles wat de burger niet bevalt en je moet dus extra oppassen dat je niet hoe dan ook in opspraak komt, elke bestuurder weet dat. Elke zonde die de gewone mens zonder nadenken begaat wordt de bestuurder dubbel hard aangerekend. Ballpoints in je zak steken, een borreltje drinken, vlakgommetjes van de baas stelen en, ja, overbruggingskosten geheel volgens de regels declareren.

Met enig zoeken vind je als carrièrebewuste journalist een gepensioneerde omhooggevallen leraar (een hoogleraar dus) die met zijn wijsvinger de tekst van de wet volgend concludeert dat het de wetgever er niet om begonnen is de tijdelijke huisvestingsproblematiek te overbruggen, maar om hotel- of pensionkosten. Ach, ik weet het zelf, als gepensioneerde wil je toch nog wel eens gehoord worden. Twan Tak kon als ex-hoogleraar blijkbaar de verleiding niet weerstaan. Het zij zo.
Het is de journalist niet kwalijk te nemen dat hij in de mug van Tak een olifant herkende; daar ben je journalist voor. Het is Tak te verwijten dat hij niet wijzer is en de journalist vriendelijk uitlegt dat het niet gaat om de letter van de wet, maar om de geest van de wet, het doel: onterechte zelfverrijking uitbannen.

Ach, een storm in een glas water, denk je, maar nee het wordt een heuse rel. En dat niet in de pruimentijd, maar midden in een tijd waarin het gaat om het wereldwijd overeind houden van onze samenleving. Ik erger me er meestal aan als er weer eens wordt geroepen: “Nederland op z’n smalst”, maar deze keer is het echt waar.
Het begon geloof ik met Bram Peper die als burgemeester van Rotterdam teveel kosten zou hebben gedeclareerd op zijn “buitenlandse reisjes”. Reizen waarmee hij Rotterdam orders en werkgelegenheid heeft bezorgd, maar “dat had ook gekund als hij gewoon economyclass had gevlogen”. Nadien is de heksenjacht begonnen, zoals in Amerika ooit de jacht op “communisten en hun sympathisanten”. Niks leuker dan een hotemetoot afzeiken, immers.

Goed, dat spelletje is des mensen eigen, zullen we maar zeggen. Niet goed, maar “menselijk”, zoals dat dan heet.
Het wordt pas echt erg als zulk hypocriet gedrag en zulke onwaarachtige verontwaardiging geïnstitutionaliseerd worden.

In Nederland hebben we daarvoor de NVJ. De Vereniging van Journalisten. Als horzels en wespen volgen ze elk commentaar op hun werk. Een arsenaal van projectielen staat hen ter beschikking om de goegemeente in hun hok terug te drijven en monddood te maken: “persbreidel”, “aantasting van persvrijheid”, “beperking van vrijheid van meningsuiting”, “censuur”, “verkrachting van de controle van de macht, het hart van de democratie”.

Wat journalisten zich niet allemaal verbeelden, ongelooflijk, wat een eigendunk.

Gewoon een prutschrijver, net als ik, die wel een keertje wil scoren, neerzetten als de ultieme verdediging van “de gehele westerse beschaving” zoals columnist Wim Boevink onder de kop “Censuur in Utrecht” pathetisch beweert in Dagblad Trouw.

Dat geloof je toch niet, die eigendunk, die zelfingenomenheid, die toegeeigende statuur? Vanwaar, beste lieden, vanwaar? Nog steeds de reminiscenties aan de Tweede Wereldoorlog? Dat is lang geleden hoor, die is voorbij!

Het wordt hoog tijd dat het “Journaille” opnieuw leert haar plaats te kennen: analytisch vermogen, bescheidenheid en respect. Terug naar verslaglegging in de traditie van Argus (Bommel) en Argos (VPRO)

Net als de Utrechtse journalist in opkomst acht ik mijzelf een “fenomeen in waarheidsvinding”. U mag uitmaken welke richting de langste adem heeft.

Mijn stelling voor vandaag is:

“Het Nederlands journaille glijdt af naar lulligheid, het is tijd voor verbetering”

Ik meen het serieus

Wim van Halm